[IDEM libro secundo de re militari. ]
[同じく『軍事について』第2巻より] 兵士たちは、自らが軍事行動を遂行している属州において土地を購入することを禁じられている。
§49.16.13.prMilites agrum comparare prohibentur in ea prouincia, in qua bellica opera peragunt, scilicet ne studio culturae militia sua auocentur.
当然ながら、耕作への熱中によって軍務から逸らされることのないようにである。
et ideo domum comparare non prohibentur.
したがって、家を購入することは禁じられていない。
sed et agros in alia prouincia comparare possunt.
しかしまた、他の属州において土地を購入することはできる。
ceterum in ea prouincia, in quam propter proelii causam uenerunt, ne sub alieno quidem nomine eis agrum comparare licet: alioquin fisco uindicabitur.
だが、戦闘を理由として赴いた属州においては、他人の名義であっても、彼らが土地を購入することは許されない。 さもなければ、国庫に没収される。
§49.16.13.1Is autem, qui contra disciplinam agrum comparauerit, si nulla de ea re quaestione mota missionem acceperit, inquietari prohibetur.
しかし、規律に反して土地を購入した者が、その件について何の糾問も起こされないまま除隊した場合には、平穏を乱されることを禁じられる。
§49.16.13.2Illud constat huius praescriptionis commodum ad eos, qui ignominiae causa missi sunt, non pertinere, quod praemii loco ueteranis concessum intellegitur: et ideo et ad eum, qui causaria missus est, potest dici pertinere, cum huic quoque praemium praestatur.
この規定による恩恵は、不名誉を理由として除隊させられた者たちには及ばないということは明らかである。 なぜなら、それは褒賞の代わりに退役兵に与えられたものと解されるからである。 したがって、健康上の理由で除隊させられた者についても、この者にもまた褒賞が提供される以上、及ぶと言うことができる。
§49.16.13.3Missionum generales causae sunt tres: honesta causaria ignominiosa.
除隊の一般的な理由は3つある。 名誉あるもの、健康上の理由によるもの、不名誉なものである。
honesta est, quae tempore militiae impleto datur: causaria, cum quis uitio animi uel corporis minus idoneus militiae renuntiatur: ignominiosa causa est, cum quis propter delictum sacramento soluitur.
名誉あるものとは、軍務の期間を満了したときに与えられるものである。 健康上の理由によるものとは、誰かが精神または身体の欠陥によって軍務に適さないと宣告されたときのものである。 不名誉な理由とは、誰かが犯罪によって軍事宣誓から解放されるときのものである。
et is, qui ignominia missus est, neque Romae neque in sacro comitatu agere potest.
そして、不名誉により除隊させられた者は、ローマにおいても聖なる宮廷においても活動することができない。
et si sine ignominiae mentione missi sunt, nihilo minus ignominia missi intelleguntur.
また、もし不名誉の言及なしに除隊させられたとしても、それにもかかわらず不名誉によって除隊させられたものと解される。
§49.16.13.4Inreuerens miles non tantum a tribuno uel centurione, sed etiam a principali coercendus est.
不敬な兵士は、トリブヌスやケントゥリオからだけでなく、下士官からも制裁を加えられなければならない。
nam eum, qui centurioni castigare se uolenti restiterit, ueteres notauerunt: si uitem tenuit, militiam mutat: si ex industria fregit uel manum centurioni intulit, capite punitur.
というのも、自分を罰しようとするケントゥリオに抵抗した者について、古人は規定を設けているからである。 もし指揮杖をつかんだならば、兵科を変更される。 もし意図的にそれを破壊したか、あるいはケントゥリオに手を下したならば、死刑に処される。
§49.16.13.5Eius fugam, qui, cum sub custodia uel in carcere esset discesserit, in numero desertorum non computandam Menander scripsit, quia custodiae refuga, non militiae desertor est.
監視下または牢獄にいたときに逃亡した者の逃亡は、脱走兵の数に算入すべきではない、とメナンデルは書いた。 なぜなら、その者は監視からの逃亡者であって、軍務からの脱走兵ではないからである。
eum tamen, qui carcere effracto fugerit, etiamsi ante non deseruerit, capite puniendum Paulus scripsit.
しかしながら、牢獄を破って逃亡した者は、以前に脱走していなかったとしても、死刑に処されるべきである、とパウルスは書いた。
§49.16.13.6Desertorem, qui a patre suo fuerat oblatus, in deteriorem militiam diuus Pius dari iussit, ne uideatur, inquit, pater ad supplicium filium optulisse.
自らの父親によって差し出された脱走兵について、神君ピウスは、より劣った軍務に配属されるよう命じた。 「父親が息子を処刑のために差し出したように見えないようにするためである」と彼は言っている。
item diuus Seuerus et Antoninus eum, qui post quinquennium desertionis se optulit, deportari iusserunt.
同様に、神君セウェルスとアントニヌスは、脱走から5年が経過した後に自首した者を流刑に処すよう命じた。
quod exemplum et in ceteris sequi nos debere Menander scripsit.
この先例に他の場合でも我々は従うべきである、とメナンデルは書いた。