Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §49.16.12.pr-49.16.12.2

指揮官の軍規遵守とトリブヌスの日常的職務

8614 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

マケルは、指揮官が守るべき軍紀についてのパテルヌスの所説やアウグストゥスの訓令、そしてトリブヌスらの具体的な日常的職務について詳述している。

[MACER libro primo de re militari. ] §49.16.12.prOfficium regentis exercitum non tantum in danda, sed etiam in obseruanda disciplina constitit.
[マケル著『軍事について』第1巻より] 軍隊を指揮する者の任務は、規律を課すことだけでなく、自らも規律を守ることに存する。
§49.16.12.1Paternus quoque scripsit debere eum, qui se meminerit armato praeesse, parcissime commeatum dare, equum militarem extra prouinciam duci non permittere, ad opus priuatum piscatum uenatum militem non mittere.
パテルヌスもまた、自分が武装した兵力を率いていることを自覚している者は、きわめて控えめに休暇を与えるべきであり、軍馬が属州の外へ連れ出されるのを許してはならず、私的な仕事や、漁労、狩猟のために兵士を派遣してはならない、と書いている。
nam in disciplina Augusti ita cauetur: 'Etsi scio fabrilibus operibus exerceri milites non esse alienum, uereor tamen, si quicquam permisero, quod in usum meum aut tuum fiat, ne modus in ea re non adhibeatur, qui mihi sit tolerandus'.
というのも、アウグストゥスの規律においては次のように規定されているからである。 「兵士たちが工作作業によって鍛えられることが場違いではないと私は知っているものの、もし私やあなたの利益になるような何事かを許可してしまえば、そのことにおいて私にとって許容できる限度が守られなくなるのではないかと恐れるのである」。
§49.16.12.2Officium tribunorum est uel eorum, qui exercitui praesunt, milites in castris continere, ad exercitationem producere, claues portarum suscipere, uigilias interdum circumire, frumentationibus commilitonum interesse, frumentum probare, mensorum fraudem coercere, delicta secundum suae auctoritatis modum castigare, principiis frequenter interesse, querellas commilitonum audire, ualetudinarios inspicere.
トリブヌスたち、あるいは軍隊を率いる者たちの任務は、兵士たちを兵営内にとどめ、演習へと連れ出し、門の鍵を受け取り、時折夜警を見回り、戦友たちの食糧配給に立ち会い、食糧を検査し、測定官の不正を抑制し、自らの権限の範囲に従って過失を処罰し、本部に頻繁に立ち会い、戦友たちの苦情を聞き、病舎を視察することである。

語釈・文法注

  1. §49.16.12.prconstitit — 自動詞 consisto の完了形であるが、ここでは一般的な真理や普遍的な義務を表す「格言的完了(gnomic perfect)」として用いられており、日本語では現在時制として訳すのが適切である。
  2. §49.16.12.1debere eum, qui se meminerit armato praeesse — scripsit に続く対格不定詞構文(A.C.I.)であり、debere の主語は eum である。eum は関係節 qui...praeesse によって修飾されている。meminerit は欠損動詞 memini の接続法完了で現在の意味(「覚えている、自覚している」)を持ち、その目的語として armato praeesse(武装した兵力を率いること)という与格支配の不定詞句を取っている。
  3. §49.16.12.1uereor tamen ... ne modus in ea re non adhibeatur — 懸念を示す動詞 uereor に導かれる従属節において、否定の恐れ(「〜しないのではないかと恐れる」)を表すために ne ... non が用いられている。接続法現在受動態の adhibeatur がこれに呼応する。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §49.16.12.pr-49.16.12.2. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:49.16.12.pr-49.16.12.2

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。