Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §49.14.49.pr-49.14.49.1

不法信託の申告者への恩恵額と相続人の権利剥奪

8570 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

不法な黙示の信託遺贈の受益者が自首した際に与えられる恩恵の額(4分の3の半分か、全体の半分か)の基準、および不法な合意に加担した相続人への罰則を規定する。

[IDEM libro singulari de tacitis fideicommissis. ] §49.14.49.prCum tacitum fideicommissum is cui datum erat capere se nihil posse detulisset, in quaestionem uenit, dodrantis an totius assis partem dimidiam ex beneficio diui Traiani recipere debeat.
[同じ著者の『黙示の信託遺贈に関する単一巻の書』より] 黙示の信託遺贈を与えられていた者が、自分は何も受け取ることができないと届け出たとき、神君トラヤヌスの恩恵に基づいて、彼が受け取るべきなのは4分の3の半分なのか、それとも遺産全体の半分なのかが問題となった。
de qua re exstat rescriptum imperatoris Antonini in haec uerba: 'Imperator Antoninus Iulio Rufo.
この件について、皇帝アントニヌスの以下のような文言の答弁書が存在する。 「皇帝アントニヌスからユリウス・ルフスへ。
§49.14.49.1Qui tacitam fidem accommodauit, ut non capienti restitueret hereditatem, si deducta parte quarta restituit, nihil retinere debet.
取得資格のない者に遺産を返還するために黙示の信頼を寄せた者は、仮に4分の1を控除した上で返還したとしても、何も保持してはならない。
quadrans autem qui heredi imponitur ipsius eripiatur et ad fiscum transferatur'.
しかし、相続人に割り当てられている4分の1は、彼自身から剥奪され、国庫に移転されるべきである。
unde dodrantis semissem solum capit qui se detulit.
」それゆえ、届け出た者は、4分の3の半分のみを受け取る。

語釈・文法注

  1. 49.14.49.prdodrantis — dodrantis(4分の3の)と totius assis(全体の)は、選択の接続詞 an によって並置され、いずれも partem dimidiam(半分)を修飾する属格(制限属格)である。神君トラヤヌスの恩恵による受給額の計算において、相続人の取り分を除いた部分(4分の3)を基準にするのか、遺産全体を基準にするのかという疑義を示している。
  2. 49.14.49.1Qui tacitam fidem accommodauit — 関係代名詞 qui の先行詞(is など)が省略された主語節であり、主節の動詞句 nihil retinere debet(何も保持してはならない)の主語となる。accommodauit(提供した)は、法的に取得資格のない者に遺産を還流させるための不法な黙意の合意(信託)に同意した相続人の行為を指す。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §49.14.49.pr-49.14.49.1. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:49.14.49.pr-49.14.49.1

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。