[IDEM libro quarto decimo ad edictum. ] §49.1.14.prSi perlusorio iudicio actum sit aduersus testamentum, an ius faciat iudex, uidendum.
[同じ著者の『告示注解』第十四巻] 馴れ合い訴訟によって遺言に対して争われた場合、裁判官が法を作る(すなわち既判力を生じさせる)ことになるのかどうか、検討されなければならない。
et diuus Pius, cum inter coniunctas personas diceretur per collusionem in necem legatariorum et libertatium actum, appellare eis permisit.
そして神君ピウスは、関係のある人々の間で、遺贈受取人や被解放者に対する害意となる通謀によって争われたと言われたとき、彼らに上訴することを許した。
et hodie hoc iure utimur, ut possint appellare: sed et agere causam apud ipsum iudicem, qui de testamento cognoscit, si suspicantur non ex fide heredem causam agere.
And今日、我々はこの法を用いており、彼らが上訴できるだけでなく、もし相続人が誠実に訴訟を遂行していないと疑うならば、遺言について審理しているその裁判官自身のもとで訴訟を遂行することもできる。
§49.1.14.1Quotiens herede non respondente secundum aduersarium sententia datur, rescriptum est nihil nocere neque legatis neque libertatibus.
相続人が応答しないまま相手方に有利な判決が下されるときはいつでも、それが遺贈にも自由にも何ら害を及ぼさないと勅答されている。
et hoc duorum fratrum epistula continetur ad Domitium in haec uerba: 'Quod absente possessore nec quoquam nomine eius respondente pronuntiatum est, non habet rei iudicatae auctoritatem nisi aduersus eum solum qui adesse neglexerit.
そしてこのことは、ドミティウスに宛てた二人の兄弟の書簡の中に、次の文言で含まれている。 「占有者が不在で、かつその名において誰も応答しないままに宣告された判決は、出頭することを怠った当人に対してのみでなければ、既判力の効力を有しない。
quare his, qui testamento libertates uel legata uel fideicommissa acceperunt, saluae sunt actiones, si quas habuerunt, perinde ac si nihil esset iudicatum: et ideo aduersus eum qui uicit permittimus eis agere'.
したがって、遺言によって自由、遺贈、または遺託信託を受け取った人々にとっては、あたかも何ら判決が下されなかったかのように、もし何らかの訴権を持っていたならば、それらの訴権は保全される。 それゆえ、勝訴した者に対して彼らが訴訟を提起することを我々は許可する。 」