[IDEM libro quarto decimo ad edictum. ] §49.1.14.prSi perlusorio iudicio actum sit aduersus testamentum, an ius faciat iudex, uidendum.
[같은 저자의 『고시주해』 제14권] 담합 소송을 통해 유언에 대항하여 소송이 제기된 경우, 법관이 법을 만드는지(즉 기판력을 발생시키는지) 검토되어야 한다.
et diuus Pius, cum inter coniunctas personas diceretur per collusionem in necem legatariorum et libertatium actum, appellare eis permisit.
그리고 신군 피우스는, 관계 있는 자들 사이에 수유자들과 피해방자들에게 해가 되도록 담합을 통해 소송이 제기되었다고 주장되었을 때, 그들에게 상소하는 것을 허락하였다.
et hodie hoc iure utimur, ut possint appellare: sed et agere causam apud ipsum iudicem, qui de testamento cognoscit, si suspicantur non ex fide heredem causam agere.
그리고 오늘날 우리는 이 법을 따르고 있으므로, 그들이 상소할 수 있을 뿐만 아니라, 만약 상속인이 신의에 따라 소송을 수행하지 않는다고 의심한다면 유언에 대해 심리하는 법관 자신 앞에서 소송을 수행할 수도 있다.
§49.1.14.1Quotiens herede non respondente secundum aduersarium sententia datur, rescriptum est nihil nocere neque legatis neque libertatibus.
상속인이 답변하지 않은 채 상대방에게 유리한 판결이 내려질 때마다, 그것이 유증에도 자유에도 아무런 해를 끼치지 않는다고 칙답되었다.
et hoc duorum fratrum epistula continetur ad Domitium in haec uerba: 'Quod absente possessore nec quoquam nomine eius respondente pronuntiatum est, non habet rei iudicatae auctoritatem nisi aduersus eum solum qui adesse neglexerit.
그리고 이 점은 도미티우스에게 보낸 두 형제 황제의 서한에 다음과 같은 문구로 포함되어 있다. '점유자가 부재하고 그의 이름으로 아무도 답변하지 않은 상태에서 선고된 판결은, 출석하기를 게을리한 당사자 본인에 대해서가 아니면 기판력의 효력을 가지지 않는다.
quare his, qui testamento libertates uel legata uel fideicommissa acceperunt, saluae sunt actiones, si quas habuerunt, perinde ac si nihil esset iudicatum: et ideo aduersus eum qui uicit permittimus eis agere'.
그러므로 유언으로 자유, 유증 또는 유탁신탁을 받은 자들에게는, 마치 아무런 판결도 내려지지 않은 것처럼, 만약 그들이 가졌던 소권이 있다면 그 소권이 보전된다. 따라서 승소한 자에 대항하여 그들이 소송을 제기하는 것을 우리는 허락한다.'