[IDEM libro octauo disputationum. ]
[同じ著者による『論究』第8巻] もし夫が先手を打って告発を開始したなら、父親にとっては時間は経過しない。
§48.5.4.prSi maritus praeuenerit accusareque instituerit, tempora non cedunt patri, quod accusationem instituere non potest, sic tamen, ut, quoad unus occupet, utrique tempora cedant, ubi uero maritus occupauit, residua tempora ei, qui occupare non potest, non cedant.
なぜなら(父親は)告発を開始することができないからである。 ただし、これは次のように解される。 すなわち、どちらか一方が(訴追権を)占有するまでは、両者に対して時間が経過するが、夫が占有したときには、占有することのできない者に対しては、残された時間は経過しない。
quod et in eo dici potest, qui ab adultero uel adultera coepit: nam aduersus eum, aduersus quem non coepit, desinunt ei tempora cedere.
このことは、姦通男または姦通女から告発を始めた者についても言うことができる。 なぜなら、彼が告発を始めなかった相手に対しては、彼に対して時間が経過することはなくなるからである。
haec in maritis et patribus dicta sunt.
これらは夫と父親に関して述べられたことである。
§48.5.4.1Extraneis autem, qui accusare possunt, accusandi facultas post maritum et patrem conceditur: nam post sexaginta dies quattuor menses extraneis dantur et ipsi utiles.
しかし、告発することができる部外者に対しては、告発の権能は夫と父親の後に認められる。 なぜなら、六十日の後に、四ヶ月が部外者に与えられ、これら自体も有用日だからである。
§48.5.4.2Si ante extraneus instituerit accusationem, an superuenienti marito permittatur accusatio, quaeritur.
もし部外者が先に告発を開始していた場合、後から参入する夫に告発が認められるかどうかが問われる。
et magis arbitror hoc quoque casu maritum audiendum, si non neglegentia praeuentus est.
そして、もし彼が怠慢によって先を越されたのではないならば、この場合にも夫の言い分が聞き入れられるべきであると私はむしろ考える。
et ideo et si accusatione instituta absoluta sit mulier extraneo accusante, tamen marito debet permitti restaurare accusationem, si idoneas causas allegare possit, quibus impeditus non instituit accusationem.
それゆえ、たとえ部外者の告発によって告発が開始され、女が無罪放免となったとしても、もし夫が、それによって妨げられて告発を開始しなかった正当な理由を申し立てることができるならば、それでもやはり夫には告発を再開することが認められるべきである。