[IDEM libro octauo disputationum. ] §48.5.4.prSi maritus praeuenerit accusareque instituerit, tempora non cedunt patri, quod accusationem instituere non potest, sic tamen, ut, quoad unus occupet, utrique tempora cedant, ubi uero maritus occupauit, residua tempora ei, qui occupare non potest, non cedant.
[같은 저자, 『학설론집』 제8권] 만약 남편이 선수를 쳐서 고발을 개시했다면, 아버지에 대해서는 시간이 경과하지 않는데, 아버지는 고발을 개시할 수 없기 때문이다. 다만 이는 다음과 같이 이해된다. 즉, 둘 중 한 사람이 고발권을 선점하기 전까지는 양자 모두에 대해 시간이 경과하지만, 남편이 선점한 때에는 선점할 수 없는 자에 대해 남은 시간이 경과하지 않는다.
quod et in eo dici potest, qui ab adultero uel adultera coepit: nam aduersus eum, aduersus quem non coepit, desinunt ei tempora cedere.
이 점은 간통남이나 간통녀로부터 고발을 시작한 자에 대해서도 말할 수 있다. 왜냐하면 그가 시작하지 않은 상대방에 대해서는, 그에게 시간이 경과하는 것이 멈추기 때문이다.
haec in maritis et patribus dicta sunt.
이것들은 남편과 아버지에 관하여 언급된 것이다.
§48.5.4.1Extraneis autem, qui accusare possunt, accusandi facultas post maritum et patrem conceditur: nam post sexaginta dies quattuor menses extraneis dantur et ipsi utiles.
그러나 고발할 수 있는 제3자에게는 고발 권능이 남편과 아버지 다음에 인정된다. 왜냐하면 60일이 지난 후에 4개월이 제3자에게 주어지며, 이 기간들 역시 유용일이기 때문이다.
§48.5.4.2Si ante extraneus instituerit accusationem, an superuenienti marito permittatur accusatio, quaeritur.
만약 제3자가 먼저 고발을 개시했다면, 뒤늦게 개입하려는 남편에게 고발이 허용되는지 의문이 제기된다.
et magis arbitror hoc quoque casu maritum audiendum, si non neglegentia praeuentus est.
그리고 나는 이 경우에도 남편이 태만으로 인하여 선점을 당한 것이 아니라면 남편의 청구가 받아들여져야 한다고 생각한다.
et ideo et si accusatione instituta absoluta sit mulier extraneo accusante, tamen marito debet permitti restaurare accusationem, si idoneas causas allegare possit, quibus impeditus non instituit accusationem.
따라서 제3자의 고발로 인해 고발이 개시되어 여성이 무죄 판결을 받았더라도, 남편이 자신이 방해를 받아 고발을 개시하지 못했던 정당한 사유를 제시할 수 있다면, 남편에게는 고발을 재개하는 것이 허용되어야 하고 생각한다.