Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §48.5.32.pr

姦通罪の5年の公訴時効の計算と例外

8206 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

姦通罪の訴追時効である5年の計算方法(連続した期間としての計算)と、先行する訴訟手続のために期間が経過した場合の例外措置(除外)について論じている。

[IDEM libro secundo de adulteriis. ] §48.5.32.prQuinquennium non utile, sed continuo numerandum est.
[同じ著者(パウルス)の『姦通について』第2巻より] 5年の期間は、利用可能なものとしてではなく、連続したものとして計算されなければならない。
quid ergo fiet, si prior mulier rea facta sit et ideo adulter eodem tempore reus fieri non potuit et diu tracta lite quinquennium transierit? quid si is, qui intra quinquennium quem postulauerat, non peregerit aut praeuaricatus est et alius eundem repetere uelit et quinquennium transactum sit? aequum est computationi quinquennii eximi id tempus, quod per postulationem praecedentem consumptum sit.
それでは、先に妻が被告とされ、そのため姦通者が同時に被告とされることができず、訴訟が長引いたために5年の期間が経過してしまった場合は、どうなるであろうか。 もし5年以内に自分が告発した相手を、最後まで追及しなかったり、あるいは相手と結託して馴れ合い訴訟を行ったりし、別の者が同じ者を改めて訴追することを望んだが、すでに5年が経過してしまっている場合はどうであろうか。 先行する告発によって費やされた期間が、5年の期間の計算から除外されることは公平である。

語釈・文法注

  1. §48.5.32.prQuinquennium non utile, sed continuo — utile(利用可能)と continuo(連続)の対比は、ローマ法における tempus utile(権利行使が可能な日のみを計算する期間)と tempus continuum(暦通りに連続して進む期間)の区別を指す。姦通罪の公訴時効である5年は、後者の連続期間として計算されることが原則とされる。
  2. §48.5.32.pris, qui intra quinquennium quem postulauerat, non peregerit — quem は関係代名詞であり、動詞 peregerit の省略された目的語(eum 等)を先行詞とする。is qui [eum], quem postulauerat, non peregerit と補って解釈され、「5年以内に自分がその者を告発していたが、その訴追を完遂しなかった者」という意味になる。
  3. §48.5.32.prcomputationi quinquennii eximi id tempus — computationi は受動態不定詞 eximi とともに用いられている分離の与格(dative of separation)で、「5年の計算から除外される」という意味になる。非人称表現 aequum est(〜は公平である)の主語となる対格不定詞句の核心をなす。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §48.5.32.pr. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:48.5.32.pr

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。