[ULPIANUS libro quarto de adulteriis. ] §48.5.30.prMariti lenocinium lex coercuit, qui deprehensam uxorem in adulterio retinuit adulterumque dimisit: debuit enim uxori quoque irasci, quae matrimonium eius uiolauit.
[姦通についてのウルピアーヌスの第4巻より] 法は、姦通の現場で現行犯逮捕された妻を留め置き、姦夫を放免した夫の売春斡旋(レノキニウム)を処罰の対象とした。 なぜなら、夫は自身の婚姻を汚した妻に対しても憤慨すべきだったからである。
tunc autem puniendus est maritus, cum excusare ignorantiam suam non potest uel adumbrare patientiam praetextu incredibilitatis: idcirco enim lex ita locuta est 'adulterum in domo deprehensum dimiserit', quod uoluerit in ipsa turpitudine prehendentem maritum coercere.
しかしながら、夫が自身の不知を言い訳することも、信じがたいことであるという口実で自身の黙認を繕うこともできないときに、夫は処罰されるべきである。 それゆえにこそ、法は「家の中で現場を押さえられた姦夫を放免した」と規定したのであるが、それは法が、その破廉恥な行為そのものの最中に現場を押さえた夫を処罰することを意図したからである。
§48.5.30.1Quod ait lex, adulterii damnatam si quis duxerit uxorem, ea lege teneri, an et ad stuprum referatur, uideamus: quod magis est.
「姦通罪で有罪判決を受けた女を妻に娶る者は、同法の適用を受ける」と法が述べていることについて、これが姦淫罪(ストゥプルム)にも適用されるか否か、検討しよう。 これは適用されるとする方がより正しい。
certe si ob aliam causam ea lege sit condemnata, impune uxor ducetur.
確かに、もし彼女が他の原因で同法によって有罪とされたのであれば、罰せられることなく妻として娶ることができる。
§48.5.30.2Plectitur et qui pretium pro comperto stupro acceperit: nec interest, utrum maritus sit qui acceperit an alius quilibet: quicumque enim ob conscientiam stupri accepit aliquid, poena erit plectendus.
発見された姦淫に対して対価を受け取った者も処罰される。 受け取ったのが夫であるか、あるいは他の誰であれ、重要ではない。 なぜなら、姦淫を知りつつ何かを受け取った者は誰であれ、刑に処せられるべきだからである。
ceterum si gratis quis remisit, ad legem non pertinet.
しかし、もし無償で免除したのであれば、それは法には該当しない。
§48.5.30.3Qui quaestum ex adulterio uxoris suae fecerit, plectitur: nec enim mediocriter deliquit, qui lenocinium in uxore exercuit.
妻の姦通から利益を得た者は、処罰される。 なぜなら、妻に対して売春斡旋を行った者は、軽微ではない罪を犯したからである。
§48.5.30.4Quaestum autem ex adulterio uxoris facere uidetur, qui quid accepit, ut adulteretur uxor: siue enim saepius siue semel accepit, non est eximendus: quaestum enim de adulterio uxoris facere proprie ille existimandus est, qui aliquid accepit, ut uxorem pateretur adulterari meretricio quodam genere.
そして、妻が姦通するようにと何かを受け取った者は、妻の姦通から利益を得ているとみなされる。 複数回であれ、あるいはただ一度であれ受け取ったのなら、彼は免責されるべきではない。 なぜなら、ある種の売春のような形態で妻が姦通することを容認するために何かを受け取った者が、厳密には妻の姦通から利益を得ているとみなされるべきだからである。
quod si patiatur uxorem delinquere non ob quaestum, sed neglegentiam uel culpam uel quandam patientiam uel nimiam credulitatem, extra legem positus uidetur.
しかし、もし利益のためではなく、怠慢、過失、ある種の寛容、あるいは過度の盲信によって妻が不実を働くのを容認している場合、彼は法の適用外にあるとみなされる。
§48.5.30.5Sex mensuum haec fit separatio, ut in nupta quidem ex die diuortii sex menses computentur, in uidua uero ex die commissi criminis: quod significari uidetur rescripto ad Tertullum et Maximum consules.
この期間の区分は6ヶ月とされ、既婚女性については離婚の日から6ヶ月が計算され、未亡人については犯罪が犯された日から計算される。 これはテルトゥルスとマクシムスの両執政官に宛てた勅答によって示されているとみられる。
praeterea si ex die diuortii sexaginta dies sint, ex die uero commissi criminis quinquennium praeteriit, debuit dici nec mulierem posse accusari, ut, quod dantur sex menses utiles, sic sit accipiendum, ne crimen quinquennio continuo sopitum excitetur.
さらに、もし離婚の日から60日であっても、犯罪が犯された日から5年が経過している場合には、女性も告訴されることはできないと言わねばならなかった。 それは、6ヶ月の有効な期間が与えられているとしても、5年間連続して眠っていた犯罪が呼び起こされることのないように、そのように理解されるべきだからである。
H §48.5.30.6oc quinquennium obseruari legislator uoluit, si reo uel reae stuprum adulterium uel lenocinium obiciatur.
立法者は、被告となった男性または女性に対して、姦淫、姦通、または売春斡旋が告発される場合に、この5年の期間が遵守されることを望んだ。
quid ergo, si aliud crimen sit quod obiciatur, quod ex lege Iulia descendit, ut sunt qui domum suam stupri causa praebuerunt et alii similes? et melius est dicere omnibus admissis ex lege Iulia uenientibus quinquennium esse praestitutum.
では、ユリア法に由来する他の犯罪、例えば姦淫のために自宅を提供した者や、その他これに類する者たちが告発される場合はどうなるか? ユリア法に由来するすべての違法行為に対して、5年の期間が定められていると解するのがより良い。
§48.5.30.7Quinquennium autem ex eo die accipiendum est, ex quo quid admissum est, et ad eum diem, quo quis postulatus postulataue est, et non ad eum diem, quo iudicium de adulteriis exercetur.
そして、5年の期間は、何らかの行為が犯されたその日から、誰かが告訴の申請をされたその日までとして受け取られるべきであり、姦通の裁判が実際に行われるその日までとしてではない。
H §48.5.30.8oc amplius senatus consulto adiectum est, ut, si plures eundem postulauerint, eius, qui perseuerauerit reum reamue facere, postulationis dies prima exigatur, scilicet ut qui accusat suos libellos accusatorios exspectet, non alienos.
これに加えて、元老院議決によって次のことが付け加えられた。 すなわち、もし複数の者が同一人を告訴した場合、告訴を維持して被告を有罪にしようとする者の最初の告訴申請の日が要求される。 それは言うまでもなく、告訴する者が他人のものではなく、自分自身の告訴状を待つためである。
§48.5.30.9Eum autem, qui per uim stuprum intulit mari uel feminae, sine praefinitione huius temporis accusari posse dubium non est, cum eum publicam uim committere nulla dubitatio est.
しかし、暴力によって男性または女性に対して姦淫を行った者については、この時間の制限なしに告訴され得ることは疑いない。 なぜなら、その者が公的暴力を犯していることは全く疑いの余地がないからである。