[MODESTINUS libro duodecimo pandectarum. ] §48.4.7.prFamosi, qui ius accusandi non habent, sine ulla dubitatione admittuntur ad hanc accusationem.
[モデスティヌス『パンデクタイ』第12巻] 告発する権利を持たない悪名高き人々も、いかなる疑念もなくこの告発をなすことが認められる。
§48.4.7.1Sed et milites, qui causas alias defendere non possunt: nam qui pro pace excubant, magis magisque ad hanc accusationem admittendi sunt.
また、他の訴訟を追行することができない軍人たちも同様である。 というのも、平和のために宿直警衛している者たちは、ますますこの告発に認められるべきだからである。
§48.4.7.2Serui quoque deferentes audiuntur et quidem dominos suos: et liberti patronos.
告発する奴隷たちも、それも実に彼らの主人に対してであっても、聴取される。 そして解放自由人もパトロヌスに対して同様である。
H §48.4.7.3oc tamen crimen iudicibus non in occasione ob principalis maiestatis uenerationem habendum est, sed in ueritate: nam et personam spectandam esse, an potuerit facere, et an ante quid fecerit et an cogitauerit et an sanae mentis fuerit.
この犯罪は、しかしながら、裁判官たちによって、皇帝の威厳に対する崇敬を口実として扱われるべきではなく、真実に基づいて扱われるべきである。 というのも、その人柄も、それをなすことができたか、以前に何かをなしたか、それを企てたか、そして正気であったかどうかを観察すべきだからである。
nec lubricum linguae ad poenam facile trahendum est: quamquam enim temerarii digni poena sint, tamen ut insanis illis parcendum est, si non tale sit delictum, quod uel ex scriptura legis descendit uel ad exemplum legis uindicandum est.
また、言葉の滑りを安易に処罰へと引きずり込むべきではない。 軽率な者たちは処罰に値するとはいえ、その非行が、法の文言から生じるものか、あるいは法の先例に従って処罰されるべきものであるような性質の非行でない限り、彼らは狂人のように許されるべきだからである。
§48.4.7.4Crimen maiestatis facto uel uiolatis statuis uel imaginibus maxime exacerbatur in milites.
行為によって、あるいは彫像や肖像を毀損することによってなされる反逆罪は、軍人においては特に厳しく加重される。