Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §48.4.4.pr-48.4.4.1

利敵行為の諸類型と廃棄された皇帝像の溶解

8167 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

ユリウス大逆罪法の適用対象となる様々な敵対行為や利敵行為の類型が列挙され、さらに廃棄された皇帝の肖像を融かした者が同罪から免除された元老院の先例が記されている。

[SCAEUOLA libro quarto regularum. ] §48.4.4.prcuiusque dolo malo iureiurando quis adactus est, quo aduersus rem publicam faciat: cuiusue dolo malo exercitus populi Romani in insidias deductus hostibusue proditus erit: factumue dolo malo cuius dicitur, quo minus hostes in potestatem populi Romani ueniant: cuiusue opera dolo malo hostes populi Romani commeatu armis telis equis pecunia aliaue qua re adiuti erunt: utue ex amicis hostes populi Romani fiant: cuiusue dolo malo factum erit, quo rex exterae nationis populo Romano minus obtemperet: cuiusue opera dolo malo factum erit, quo magis obsides pecunia iumenta hostibus populi Romani dentur aduersus rem publicam.
[スカエウォラ『規則集』第4巻] また、その者の悪意によって、ある人が国家に反する行為をするよう誓いで強要された、その者。 あるいは、その者の悪意によって、ローマ民衆の軍隊が待ち伏せに誘導され、または敵に引き渡されることになる、その者。 あるいは、敵がローマ民衆の支配下に入らないよう、その者の悪意によって何かがなされたと言われる、その者。 あるいは、その者の援助と悪意によって、ローマ民衆の敵が食糧、兵器、投射武器、馬、金銭、その他の物によって援助されることになる、その者。 あるいは、[その者の悪意によって]友邦からローマ民衆の敵が生じることになる、その者。 あるいは、その者の悪意によって、外国の王がローマ民衆に服従しなくなるようなことがなされることになる、その者。 あるいは、その者の援助と悪意によって、国家に反して、人質、金銭、役獣がローマ民衆の敵に引き渡されるようなことがなされることになる、その者。
item qui confessum in iudicio reum et propter hoc in uincula coniectum emiserit.
同様に、裁判において自白した被告人であり、そのために投獄されていた者を釈放した者。
H §48.4.4.1oc crimine liberatus est a senatu, qui statuas imperatoris reprobatas conflauerit.
廃棄された皇帝の彫像を鋳つぶした者は、元老院によってこの罪から免除された。

語釈・文法注

  1. §48.4.4.prcuiusque — 先行する §48.4.3.pr の対格代名詞 `eum` にかかる関係代名詞の属格。後に続く `cuiusue` や `cuius` も同様であり、「〜であるところのその者(の悪意によって…)」という構造を形成し、大逆罪法の適用対象者を列挙している。
  2. §48.4.4.prquo minus — 妨害や予防を表す接続詞 `quominus`(ここでは離れて綴られている)。接続法 `ueniant` を伴い、「敵がローマ民衆の支配下に入らない(=入るのを妨げる)ように」という意味を表す。
  3. §48.4.4.prutue ex amicis — 前の句 `cuiusue dolo malo factum erit`(またはそれに類する動詞句)が省略されており、`ut... fiant`(〜となること)がその名詞節として続いている。
  4. §48.4.4.1reprobatas — 分詞 `reprobare`(否認する、不合格とする)の完了受動分詞。「(元老院などの公式決定により)公式に否認された、廃棄された」皇帝の彫像を指し、現職や正当な皇帝の彫像の破壊(これは大逆罪となる)と区別されている。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §48.4.4.pr-48.4.4.1. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:48.4.4.pr-48.4.4.1

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。