Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §48.3.6.pr-48.3.6.1

治安官報告の再審理義務と虚偽に対する処罰

8155 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

治安官から送られる報告を鵜呑みにせず、裁判官は自ら最初から審問を行うべきであるというハドリアヌス帝やピウス帝らの勅答を伝える。また、治安官による尋問内容の真偽を確かめ、虚偽や悪意があれば処罰すべきであると規定している。

[MARCIANUS libro secundo de iudiciis publicis. ] §48.3.6.prDiuus Hadrianus Iulio Secundo ita rescripsit et alias rescriptum est non esse utique epistulis eorum credendum, qui quasi damnatos ad praesidem remiserint.
[MARCIANUS libro secundo de iudiciis publicis.] 神君ハドリアヌスはユリウス・セクンドゥスに次のように勅答し、また他の箇所でも、あたかも有罪判決を下された者であるかのように[被告人を]地方総督のもとへ送還した者たちの書状を、必ずしも信用すべきではないと勅答されている。
idem de irenarchis praeceptum est, quia non omnes ex fide bona elogia scribere compertum est.
同じことが治安官についても規定されている。 なぜなら、彼ら全員が誠実に調書を作成しているわけではないことが判明しているからである。
§48.3.6.1Sed et caput mandatorum exstat, quod diuus Pius, cum prouinciae Asiae praeerat, sub edicto proposuit, ut irenarchae, cum adprehenderint latrones, interrogent eos de sociis et receptoribus et interrogationes litteris inclusas atque obsignatas ad cognitionem magistratus mittant.
しかし、訓令の条項も存在しており、それは神君ピウスがアジア属州を統治していた際、告示によって提示したものである。 すなわち、治安官は強盗を逮捕したときには、彼らに仲間や蔵匿者について尋問し、その尋問内容を、書簡に封入して封印した上で、政務官の審理のために送付すべきであるという内容である。
igitur qui cum elogio mittuntur, ex integro audiendi sunt, etsi per litteras missi fuerint uel etiam per irenarchas perducti.
したがって、調書を添えて送られる者たちは、たとえ書簡によって送られたのであっても、あるいは治安官によって連行されてきたのであっても、最初から改めて審問されるべきである。
sic et diuus Pius et alii principes rescripserunt, ut etiam de his, qui requirendi adnotati sunt, non quasi pro damnatis, sed quasi re integra quaeratur, si quis erit qui eum arguat.
このように、神君ピウスも他の皇帝たちも勅答しており、捜索対象として登録された者たちについても、あたかも有罪判決を受けた者としてではなく、あたかも事態が未解決の状態であるかのように、もし彼を告発する者が誰かいるのかどうか、審理がなされるべきであるとしている。
et ideo cum quis ἀνάκρισιν faceret, iuberi oportet uenire irenarchen et quod scripserit, exsequi: et si diligenter ac fideliter hoc fecerit, conlaudandum eum: si parum prudenter non exquisitis argumentis, simpliciter denotare irenarchen minus rettulisse: sed si quid maligne interrogasse aut non dicta rettulisse pro dictis eum compererit, ut uindicet in exemplum, ne quid et aliud postea tale facere moliatur.
それゆえ、予備審問を行うときには、治安官が出頭し、自分が書いた内容を説明するよう命じられるべきである。 そして、もし彼がこれを懇切にかつ忠実に遂行したならば、彼は称賛されるべきである。 もし十分に慎重でなく、証拠を精査することもしなかったならば、単に治安官の報告が不十分であったと指摘するにとどめるべきである。 しかし、もし彼が悪意をもって尋問したか、あるいは供述されていないことを供述されたものとして報告したと判明したならば、後で再びそのようなことを企てることがないよう、見せしめとして処罰すべきである。

語釈・文法注

  1. §48.3.6.prnon esse utique epistulis eorum credendum — epistulis は動詞 credere が支配する与格。credendum は非人称のゲルンディウムで、non esse ... credendum で「信用すべきではないこと」という、rescriptum est に従属する ACI(対格不定詞構文)の不定詞部分を形成している。
  2. §48.3.6.prremiserint — 関係節 qui ... remiserint における接続法完了。単なる事実の記述ではなく、「そのような性質を持つ者たち」という特性の接続法、あるいは間接話法における従属節としての接続法である。
  3. §48.3.6.1ut irenarchae — ut 節は、先行する caput mandatorum(訓令の条項)の具体的な内容を説明する名詞節(同格的用法)の役割を果たしている。
  4. §48.3.6.1simpliciter denotare — 不定詞 denotare は、文脈上 iuberi oportet の oportet(〜すべきである)に間接的に繋がっているか、あるいは裁判官を主語とする間接話法における当為を示す不定詞。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §48.3.6.pr-48.3.6.1. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:48.3.6.pr-48.3.6.1

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。