Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §48.3.2.pr-48.3.2.2

死罪で訴えられた奴隷の拘禁と出廷保証

8151 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

死罪で訴えられた奴隷の拘禁および出廷保証、ならびに以前の犯罪のために身柄提示を求められている者の被告人としての受理制限に関する元老院議決の適用について論じている。

[PAPINIANUS libro primo de adulteriis. ] §48.3.2.prSi seruus capitali crimine postuletur, lege publicorum cauetur, ut sistendum uel a domino uel ab extero satisdato promittatur: quod si non defendatur, in uincula publica coici iubetur, ut ex uinculis causam dicat.
[パピニアヌス、姦通罪に関する書第1巻] もし奴隷が死罪で訴えられるならば、公訴法において、主人によって、または保証を提供した第三者によって、出廷させることが約束されるべきであると規定されている。 しかし、もし(奴隷が)防御されないならば、監獄から弁明を行うために、公の監獄に投獄されることが命じられる。
§48.3.2.1Solet itaque tractari, an postea domino permittendum sit oblata satisdatione seruum uinculis liberare.
したがって、その後、保証が提供された上で、主人に奴隷を拘禁から解放することが許されるべきかどうかが、通常、議論される。
dubitationem auget edictum Domitiani, quo cautum est abolitiones ex senatus consulto factas ad huiusmodi seruos non pertinere.
疑念を大きくしているのはドミティアヌスの勅令であり、そこでは、元老院議決に基づいて行われる告訴消滅は、この種の奴隷には適用されないと規定されている。
nam et lex ipsa prohibet eum absolui, priusquam de eo iudicetur.
なぜなら、法自体も、彼について裁判がなされる前に、彼が放免されることを禁止しているからである。
sed haec interpretatio perdura, pernimium seuera est in eo, cuius dominus absens fuit uel quod per inopiam illo momento temporis satisdationem implere non potuit: neque enim pro indefenso derelictus recte dici potest, qui dominum praesentem non habuit uel habuit paratum defendere, pauperem tamen.
しかし、この解釈は、主人が不在であった者、あるいは貧困のためにその一瞬において保証を履行することができなかった者に対して、極めて過酷であり、あまりにも厳しすぎる。 なぜなら、主人をその場に持たなかった者や、弁護する用意はあったものの貧しかった主人を持っていた者は、防御されずに見捨てられた者と正しく言われることはできないからである。
quod utique facilius admitti poterit, si non post longum temporis spatium hoc desideretur.
このことは、長い時間が経過した後に求められるのでなければ、確かに、より容易に認められ得るであろう。
§48.3.2.2Qui exhibendi postulati sunt propter aliam causam, alterius criminis, quod ante admissum est, rei non recipiuntur ex senatus consulto.
別の理由、すなわち以前に犯された別の犯罪のために、身柄提示を求められている人々は、元老院議決に基づき、被告人として受理されない。
quod in priuatis quoque causis et hominibus sub fideiussore factis obseruatur, nisi ex hoc temporalis actio in periculum cadat.
このことは、私法上の訴訟においても、また保証人の下にある人々に対しても遵守される。 ただし、これによって期限付きの訴権が危険に晒される場合は除く。

語釈・文法注

  1. §48.3.2.prsistendum — 動名詞(または省略された esse を伴う動形容詞)であり、promittatur の主語として機能している。自動詞的に「出頭すること」とも、他動詞的に(奴隷を)「出廷させること」とも解釈できるが、文脈上、奴隷を法廷に引き渡す(sistere)義務を意味する。
  2. §48.3.2.1in eo, cuius dominus absens fuit uel quod — 前置詞 in が導く代名詞 eo に対し、関係節(cuius dominus absens fuit)と、理由を表す接続詞 quod が導く副詞節が「あるいは(uel)」によって非対称的に並列されている。これは「主人が不在であった者、あるいは〜の理由で[保証を履行できなかった]者」という、意味上の並列関係を示している。
  3. §48.3.2.2Qui exhibendi postulati sunt — 動形容詞 exhibendi(提示されるべき、引き渡されるべき)は、postulati sunt(求められている)の主語(qui)の属格(目的の属格)ではなく、ここでは「引き渡されるべき者として請求された」という主格補語、または属格犯罪名に準ずる構造として機能している。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §48.3.2.pr-48.3.2.2. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:48.3.2.pr-48.3.2.2

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。