Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §48.21.2.pr-48.21.2.1

告発者買収後の死亡と裁可前の判決時期

8437 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

告発者を買収した末に死亡した被告の扱いに関する皇帝の勅答と、皇帝の裁可前に被告が死亡した場合の判決時期に関する元老院決議の規定が引用されている。

[MACER libro secundo publicorum.
[マケル、公判書第2巻。
] §48.21.2.prImperatores Seuerus et Antoninus Iulio Iuliano.
] セウェルスおよびアントニヌス両皇帝、ユリウス・ユリアヌスへ。
Eos, qui a latronibus nominati corruptis accusatoribus diem suum obierint, ut confessos de crimine non relinquere defensionem heredibus rationis est'.
「強盗らによって名指しされ、告発者らを買収した上で死亡した者たちが、罪を自白した者として、相続人に弁護の手段を残さないということは、合理的である。
§48.21.2.1Si is, de cuius poena imperatori scriptum est (ueluti quod decurio fuerit uel quod in insulam deportari debuerit), antequam rescriberetur decesserit: potest quaeri, num ante sententiam decessisse uideatur.
」もし、その者の刑罰について(例えば彼が市参事会員であったとか、あるいは島へ流刑に処されるべきであったという理由で)皇帝に報告書が送られたが、勅答がなされる前に死亡したならば、その者が判決の前に死亡したとみなされるべきかどうかが問われうる。
argumento est senatus consultum, quod factum est de his, qui Romam transmissi ante sententiam decessissent.
ローマに送られたものの、判決の前に死亡した者たちについてなされた元老院決議が、その論拠となる。
cuius uerba haec sunt: 'Cum damnatus nemo uideri possit in hunc annum, antequam de eo forte iudicium Romae redditum et pronuntiatum esset: neque cuiusquam mortui bona, antequam de eo Romae pronuntiatum sit, publicata sunt, eaque bona heredes possidere debent'.
その文言は次の通りである。 「ローマにおいてその者について万一裁判が下され、宣告されるまでは、誰もこの年において有罪とみなされることはあり得ず、また、その者についてローマで宣告がなされるまでは、いかなる死者の財産も国庫に没収されることはなく、それらの財産は相続人が所有すべきであるからである。 」

語釈・文法注

  1. 48.21.2.prEos, qui a latronibus nominati corruptis accusatoribus diem suum obierint, ut confessos de crimine non relinquere defensionem heredibus rationis est — この文は、対格不定詞句である Eos... non relinquere defensionem heredibus が、rationis est(「合理的である」、性質の属格)の主語となる構造を持つ。eos は不定詞 non relinquere の主語であり、ut confessos de crimine(「罪を自白した者たちとして」)は eos を制限・修飾する。
  2. 48.21.2.prcorruptis accusatoribus — 独立奪格。直訳すると「告発者たちが買収された状態で」となり、前文(§48.21.1.pr)の qui aduersarium corrupit に対応して、被告人が自らの意志で告発者を買収した事実を指す。
  3. 48.21.2.1argumento est — 目的の与格(または二重与格の簡易形)。「元老院決議(senatus consultum)が論拠(argumentum)として存在する(=論拠となる)」という意味になる。
  4. 48.21.2.1in hunc annum — 「この年において」「現時点で」と訳されるが、写本によっては in hunc actum(この訴訟手続きにおいて)という異読もある。ここでは本文の表記に従い「この年において(この段階において)」と解釈する。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §48.21.2.pr-48.21.2.1. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:48.21.2.pr-48.21.2.1

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。