Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §48.2.3.pr-48.2.3.4

姦通罪の告訴状の記載事項と不備および告発者の死亡

8130 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

姦通罪の告訴状における文面の具体的な公式と、記載すべき必須項目(場所、相手、月)および不要な事項を説明し、告訴状の不備への対処、他罪の記載、告発者死亡時の手続について規定する。

[PAULUS libro tertio de adulteriis. ] §48.2.3.prLibellorum inscriptionis conceptio talis est.
[パウルス、姦通について第三巻] 告訴登録書の文面の形式は以下の通りである。
'Consul et dies.
「執政官および日付。
Apud illum praetorem uel proconsulem Lucius Titius professus est se Maeuiam lege Iulia de adulteriis ream deferre, quod dicat eam cum Gaio Seio in ciuitate illa, domo illius, mense illo, consulibus illis adulterium commisisse'.
しかじかの法務官または属州総督の許において、ルキウス・ティティウスは、ユリウス姦通罪法に基づきマエウィアを被告人として告発することを言明した。 それは、彼女がガイウス・セイウスと、あの都市で、あの家で、あの月に、あの執政官らの年に、姦通を犯したと彼が主張しているという理由による。
utique enim et locus designandus est, in quo adulterium commissum est, et persona, cum qua admissum dicitur, et mensis: hoc enim lege Iulia publicorum cauetur et generaliter praecipitur omnibus, qui reum aliquem deferunt: neque autem diem neque horam inuitus conprehendet.
」というのも、姦通が犯された場所、それが共になされたと言われる人物、および月は、必ず特定されなければならないからである。 なぜなら、このことはユリウス公判法において規定されており、誰かを被告人として告発するすべての人に対して一般的に命じられているからである。 しかし、意に反して日付や時間を告訴状に含める必要はない。
§48.2.3.1Quod si libelli inscriptionum legitime ordinati non fuerint, rei nomen aboletur et ex integro repetendi reum potestas fiet.
しかし、もし告訴登録書が法に則って整えられていなかったならば、被告人の名前は抹消され、最初から被告人を再告発する権能が生じることになる。
§48.2.3.2Item subscribere debebit is qui dat libellos se professum esse, uel alius pro eo, si litteras nesciat.
同様に、告訴状を提出する者は、自身が言明した旨を署名しなければならず、もし彼が文字の読み書きができない場合は、彼の代わりに他の者が署名しなければならない。
§48.2.3.3Sed et si aliud crimen obiciat, ueluti quod domum suam praebuit, ut stuprum mater familias pateretur, quod adulterum deprehensum dimiserit, quod pretium pro comperto stupro acceperit, et si quid simile, id ipsum libellis comprehendendum erit.
しかしまた、もし他の犯罪を申し立てる場合、例えば、家族の母が姦淫を受けるように自身の家を提供したこと、現行犯で捕らえられた姦通者を放免したこと、発覚した姦淫に対して対価を受け取ったこと、およびこれらに類する何らかのことであるならば、そのこと自体が告訴状に含まれなければならない。
§48.2.3.4Si accusator decesserit aliaue quae causa ei impedierit, quo minus accusare possit, et si quid simile, nomen rei aboletur postulante reo: idque et lege Iulia de ui et senatus consulto cautum est, ita ut liceat alii ex integro repetere reum.
もし告発者が死亡するか、または他の何らかの理由が彼を妨げて、彼が告発することができなくなった場合、およびこれらに類する何らかの場合には、被告人の請求により被告人の名前は抹消される。 そして、このことはユリウス暴力法および元老院決議の双方によって規定されており、その結果、他の者が最初から被告人を再告発することが許される。
sed intra quod tempus, uidebimus: et utique triginta dies utiles obseruandi sunt.
しかし、いかなる期間内であるかは、後で検討することにしよう。 ともかく、三十日間の有効日が遵守されなければならない。

語釈・文法注

  1. §48.2.3.prquod dicat — 接続法現在 `dicat` は、告訴状の定型文中に引用された告発者の「主観的主張」を表す。この動詞の意味上の主語は `Lucius Titius` であり、対格不定詞句 `eam ... commisisse` を導く。
  2. §48.2.3.3mater familias — 名詞 `mater` とその古い属格形 `familias`(`familiae` に相当)から成る表現。ここでは従属節 `ut... pateretur` において、接続法受動相 `pateretur` の主語として機能している。
  3. §48.2.3.4quo minus — 妨害を意味する動詞 `impedierit` に相関して、接続法 `possit` を伴う従属節を導き、「〜することを妨げる」という否定的な目的・結果を表す。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §48.2.3.pr-48.2.3.4. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:48.2.3.pr-48.2.3.4

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。