Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §48.19.6.pr-48.19.6.2

刑罰回避を企図する罪人の扱いと刑罰の分類

8387 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

刑罰回避のために皇帝への情報提供を口実にする罪人の扱い、属官や奴隷の処罰、および長官が科し得る刑罰の基本的な分類を論じる。

[IDEM libro nono de officio proconsulis. ] §48.19.6.prSi quis forte, ne supplicio adficiatur, dicat se habere quod principi referat salutis ipsius causa, an remittendum sit ad eum, uidendum est.
[同(ウルピアーヌス)『プロコンスルの職務について』第9巻] もし仮に、誰かが刑罰を免れんがために、皇帝自身の安全のために皇帝に報告すべきことがあると主張した場合、彼を皇帝のもとへ送るべきか否かが検討されねばならない。
et sunt plerique praesidum tam timidi, ut etiam post sententiam de eo dictam poenam sustineant nec quicquam audiant: alii omnino non patiuntur quicquam tale allegantes: nonnulli neque semper neque numquam remittunt, sed inquirunt, quid sit, quod allegare principi uelint quidque quod pro salute ipsius habeant dicere, post quae aut sustinent poenam aut non sustinent.
そして、長官たちの多くは非常に臆病であるため、被告人に対する判決が言い渡された後であっても、刑の執行を保留し、一切の(それ以上の)弁明を聞こうとしない。 他の者たちは、そのような主張をする者たちをまったく容認しない。 一部の者たちは、常に送るわけでもなく、また決して送らないわけでもなく、彼らが皇帝に何を主張しようとし、皇帝の安全のために何を語ろうとしているのかを詮索し、その後に刑の執行を保留するか、あるいは保留しないかの決定を下す。
quod uidetur habere mediam rationem.
このことは中庸の道を得ているように思われる。
ceterum, ut mea fert opinio, prorsus eos non debuisse, posteaquam semel damnati sunt, audiri, quidquid allegent.
しかし、私の見解によれば、彼らが一度有罪判決を受けた後には、何を主張しようとも、彼らの言うことに全く耳を傾けるべきではなかった。
quis enim dubitat eludendae poenae causa ad haec eos decurrere magisque esse puniendos, qui tamdiu conticuerunt, quod pro salute principis habere se dicere iactant? nec enim debebant tam magnam rem tam diu reticere.
なぜなら、刑罰を回避するために彼らがこうした手段に訴えていること、そして、皇帝の安全のために自分が持っていると語ることをこれほど長く自慢げに誇りながら沈黙していた者たちこそ、より重く処罰されるべきであることを、誰が疑うだろうか。 それほど重大な事柄を、それほど長く秘匿しておくべきではなかったからである。
§48.19.6.1Si quos comitum uel legati sui reos proconsul inuenerit, utrum punire eos debeat an successori seruare, quaeri potest.
プロコンスルが、自らの随員や副官の中に被告人(犯罪者)を見出した場合、自ら彼らを処罰すべきか、それとも後任者に委ねるべきかが問われうる。
sed multa exstant exempla, quae non tantum officialium suorum nec sub se agentium, uerum suos quoque seruos poena adfecerunt: quod quidem faciendum est, ut exemplo deterriti minus delinquant.
しかし、自らの役人たちや自らの下で働く者たちだけでなく、自らの奴隷をも刑罰に処したという、多くの例が存在する。 実際、見せしめによって抑止され、人々が犯罪を犯すことが少なくなるよう、これはなされるべきことである。
§48.19.6.2Nunc genera poenarum nobis enumeranda sunt, quibus praesides adficere quemque possint.
今や、長官たちが誰に対しても科すことができる刑罰の種類を、私たちは列挙しなければならない。
et sunt poenae, quae aut uitam adimant aut seruitutem iniungant aut ciuitatem auferant aut exilium aut coercitionem corporis contineant:
そして、(それらは)命を奪うか、奴隷身分を課すか、市民権を剥奪するか、流刑に処すか、あるいは身体の拘束を伴う刑罰である:

語釈・文法注

  1. §48.19.6.prpoenam sustineant — ここでの `sustineant` は「(刑罰を)耐える」ではなく、「(刑の執行を)保留する、引き延ばす、一時停止する」の意味で用いられている。直後の `post quae aut sustinent poenam aut non sustinent` も同様の文脈である。
  2. §48.19.6.1non tantum officialium suorum nec sub se agentium, uerum suos quoque seruos poena adfecerunt — 構文上の不一致(格のねじれ)が見られる。`non tantum` の後には `officialium suorum`(属格)が続き(「〜の例」 `exempla` に係ると見なせる)、`uerum` の後には直接 `poena adfecerunt` の直接目的語として `suos quoque seruos`(対格)が続いている。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §48.19.6.pr-48.19.6.2. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:48.19.6.pr-48.19.6.2

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。