[MACER libro secundo de publicis iudiciis. ]
[公判について、マケル作、第2巻] 奴隷の身分に関しては、卑賎な者たちの例にならって罰せられるよう、次のように規定されている。
§48.19.10.prIn seruorum persona ita obseruatur, ut exemplo humiliorum puniantur. et ex quibus causis liber fustibus caeditur, ex his seruus flagellis caedi et domino reddi iubetur: et ex quibus liber fustibus caesus in opus publicum datur, ex his seruus, sub poena uinculorum ad eius temporis spatium, flagellis caesus domino reddi iubetur.
すなわち、自由人が棒で打たれるような理由においては、奴隷は鞭で打たれて主人に返還されるよう命じられる。 また、自由人が棒で打たれて公共労働に付されるような理由においては、奴隷は、その(公共労働の)期間にわたる拘束刑を課された上で鞭で打たれ、主人に返還されるよう命じられる。
si sub poena uinculorum domino reddi iussus non recipiatur, uenumdari et, si emptorem non inuenerit, in opus publicum et quidem perpetuum tradi iubetur.
もし、拘束刑を課されて主人に返還されるよう命じられたが(主人に)引き取られない場合は、売却されること、そしてもし買い手が見つからなければ、公共労働に、それも終身の労働に引き渡されるよう命じられる。
§48.19.10.1Qui ex causa in metallum dati sunt et post hoc deliquerunt, in eos tamquam metallicos constitui debet, quamuis nondum in eum locum perducti fuerint, in quo operari habent: nam statim ut de is sententia dicta est, condicionem suam permutant.
判決によって鉱山刑に処され、その後に罪を犯した者たちについては、たとえ彼らが働くべきその場所へとまだ連行されていなかったとしても、鉱山刑徒に対するのと同様に(刑が)定められねばならない。 なぜなら、彼らについて判決が言い渡されるやいなや、彼らは自らの身分を変更するからである。
§48.19.10.2In personis tam plebeiorum quam decurionum illud constitutum est, ut qui maiori poena adficitur, quam legibus statuta est, infamis non fiat.
平民およびデクリオの両方の身分に関して、法律によって定められているよりも重い刑を科された者は不名誉者とはならない、ということが規定されている。
ergo et si opere temporario quis multatus sit uel tantum fustibus caesus, licet in actione famosa, ueluti furti, dicendum erit infamem non esse, quia et solus fustium ictus grauior est quam pecuniaris damnatio.
したがって、たとえ不名誉を伴う訴訟(例えば窃盗罪)においてであっても、もしある者が期限付き労働を科されるか、あるいは単に棒で打たれただけであったなら、その者は不名誉者ではないと言うべきである。 なぜなら、単に棒で打たれることだけでも、金銭的な有罪宣告より重いからである。