[ULPIANUS libro octauo disputationum. ] §48.19.1.prQuotiens de delicto quaeritur, placuit non eam poenam subire quem debere, quam condicio eius admittit eo tempore, quo sententia de eo fertur, sed eam, quam sustineret, si eo tempore esset sententiam passus, cum deliquisset.
[ウルピアヌス、学説討論集第8巻] 不法行為が問われるときは常に、人が服すべき刑罰は、彼について判決が下されるその時点で彼の身分が許容するものではなく、彼が犯罪を犯したその時に判決を受けていたとすれば、受けたであろう刑罰であるべきだということが、合意されている。
§48.19.1.1Proinde si seruus crimen commiserit, deinde libertatem consecutus dicetur, eam poenam sustinere debet, quam sustineret, si tunc sententiam passus fuisset, cum deliquisset.
したがって、もし奴隷が犯罪を犯し、その後に自由を獲得したと言われる場合、彼は、犯罪を犯したその時に判決を受けていたとすれば、受けたであろう刑罰を受けるべきである。
§48.19.1.2Per contrarium quoque si in deteriorem condicionem fuerit redactus, eam poenam subire eum oportebit, quam sustineret, si in condicione priore durasset.
また逆に、もしより劣った身分に落とされた場合にも、彼は、以前の身分に留まっていたとすれば、受けたであろう刑罰に服さなければならない。
§48.19.1.3Generaliter placet, in legibus publicorum iudiciorum uel priuatorum criminum qui extra ordinem cognoscunt praefecti uel praesides ut eis, qui poenam pecuniariam egentes eludunt, coercitionem extraordinariam inducant.
一般に、公衆裁判の諸法または私的な犯罪において、特別の手続きで審理を行う長官たちや総督たちが、貧困のために罰金刑を免れている者たちに対して、特別の強制手段を科すことが認められている。