[ULPIANUS libro octauo disputationum. ] §48.19.1.prQuotiens de delicto quaeritur, placuit non eam poenam subire quem debere, quam condicio eius admittit eo tempore, quo sententia de eo fertur, sed eam, quam sustineret, si eo tempore esset sententiam passus, cum deliquisset.
[울피아누스, 토론집 제8권] 불법행위가 심리될 때마다, 어떤 사람이 받아야 마땅한 형벌은 그에 대한 판결이 내려지는 시점에 그의 신분이 허용하는 형벌이 아니라, 그가 범죄를 저질렀던 당시에 판결을 받았더라면 받았을 형벌이어야 한다는 것이 합의되어 있다.
§48.19.1.1Proinde si seruus crimen commiserit, deinde libertatem consecutus dicetur, eam poenam sustinere debet, quam sustineret, si tunc sententiam passus fuisset, cum deliquisset.
따라서 만일 노예가 범죄를 저지르고 그 후에 자유를 얻었다고 일컬어진다면, 그는 범죄를 저질렀던 당시에 판결을 받았더라면 받았을 형벌을 받아야 한다.
§48.19.1.2Per contrarium quoque si in deteriorem condicionem fuerit redactus, eam poenam subire eum oportebit, quam sustineret, si in condicione priore durasset.
이와 반대로 또한, 만일 그가 더 열등한 신분으로 전락했다면, 그는 이전의 신분을 유지했더라면 받았을 형벌을 받아야 할 것이다.
§48.19.1.3Generaliter placet, in legibus publicorum iudiciorum uel priuatorum criminum qui extra ordinem cognoscunt praefecti uel praesides ut eis, qui poenam pecuniariam egentes eludunt, coercitionem extraordinariam inducant.
일반적으로, 공소 재판의 법률이나 사적인 범죄에 있어서 특별 절차로 심리하는 장관들이나 총독들이, 빈곤으로 인해 벌금형을 회피하는 자들에 대하여 특별한 강제 수단을 부과하는 것이 인정된다.