[CALLISTRATUS libro quinto de cognitionibus. ] §48.18.15.prEx libero homine pro testimonio non uacillante quaestionem haberi non oportet.
[カリストラトゥス、特別審理に関する書第五巻] 証言において揺らぎがない自由人に対して、拷問による尋問が行われるべきではない。
§48.18.15.1De minore quoque quattuordecim annis in caput alterius quaestionem habendam non esse diuus Pius Maecilio rescripsit, maxime cum nullis extrinsecus argumentis accusatio impleatur.
十四歳未満の者についても、他人の死罪に関して拷問による尋問を行うべきではない、とりわけ外部からの証拠によって起訴の事実が裏付けられていない場合にはそうであると、神君ピウスはマエキリウスに勅答した。
nec tamen consequens esse, ut etiam sine tormentis eisdem credatur: nam aetas, inquit, quae aduersus asperitatem quaestionis eos interim tueri uidetur, suspectiores quoque eosdem facit ad mentiendi facilitatem.
しかし、だからといって、拷問を行わないからといって彼らを信じるべきだという帰結にはならない。 なぜなら、「拷問の過酷さから彼らを差し当たり保護するように見える年齢が、彼らを嘘を突きやすいのではないかとより疑わしくさせもするからである」と神君は言う。
§48.18.15.2Eum, qui uindicanti seruum cauit, domini loco habendum et ideo in caput eius seruos torqueri non posse diuus Pius in haec uerba rescripsit: 'Causam tuam aliis probationibus instituere debes: nam de seruis quaestio haberi non debet, cum possessor hereditatis, qui petitori satisdedit, interim domini loco habeatur'.
奴隷の返還を請求する者に対して保証を提供した者は、主人の地位にあるものとみなされるべきであり、したがって、彼の死罪に関して奴隷たちが拷問にかけられることはできないと、神君ピウスは次の言葉で勅答した。 「あなたは自身の主張を他の証拠によって立証しなければならない。 なぜなら、請求者に対して保証を提供した遺産の占有者が、差し当たり主人の地位にあるとみなされる以上、奴隷について拷問による尋問が行われるべきではないからである。 」