[AFRICANUS libro tertio quaestionum. ] §48.10.6.prSi quis legatum sibi adscripserit, tenetur poena legis Corneliae, quamuis inutile legatum sit: nam et eum teneri constat, qui eo testamento, quod postea ruptum uel etiam quod initio non iure fieret, legatum sibi adscripserit.
[アフリカヌス著『疑問集』第3巻] もし誰かが自分への遺贈を書き加えたならば、たとえその遺贈が無効であるとしても、コルネリウス法の刑罰に服する。 なぜなら、後に破棄された遺言、あるいは最初から法に適合しない方法で作られた遺言において、自分への遺贈を書き加えた者も、責任を負うことは明らかだからである。
hoc tamen tunc uerum est, cum perfectum testamentum erit.
しかし、これは遺言が完成している場合にのみ真実である。
ceterum si non signatum fuerit, magis est ut senatus consulto locus non sit, sicuti nec interdictum de tabulis testamenti exhibendis locum habet: prius enim oportet esse aliquod testamentum uel non iure factum, ut senatus consulto locus sit.
しかし、もし封印がなされていなかったならば、元老院議決の適用される余地はないとする方がより妥当である。 それは、遺言書の提示に関する禁令が適用されないのと同じである。 なぜなら、元老院議決が適用されるためには、まず、法に適合せずになされたものであっても、何らかの遺言が存在しなければならないからである。
nam et falsum testamentum id demum recte dicitur, quod, si adulterinum non esset, uerum tamen testamentum recte dicetur.
というのも、偽造遺言とは、それが偽造されたものでなければ、真正な遺言と正当に呼ばれたであろうもののみを正しく指すからである。
similiter igitur et non iure factum testamentum id appellatur, in quo si omnia rite facta essent, iure factum diceretur.
したがって同様に、法に適合しない方法で作られた遺言とは、もしすべてのことが儀礼通りになされていたならば、法に適合して作られたと言われたであろうものを指すのである。
§48.10.6.1Si institutus heres exheredationem nominatim filii uel aliarum personarum adscribat, senatus consulto tenetur.
もし指定された相続人が、息子またはその他の人物の廃嫡を名指しで書き加えたならば、元老院議決によって責任を負う。
§48.10.6.2Similiter et is, qui libertatem sua manu ademit serui testatoris et maxime cui a se legata uel fideicommissa data erant, senatus consulto tenetur.
同様に、遺言者の奴隷の自由を自らの手によって奪った者、とりわけ自分自身に遺贈または遺託が与えられていた者も、元老院議決によって責任を負う。
§48.10.6.3Si patronus testamento liberti legatum sibi scripserit et uenia inpetrata abstinere legato iussus est, an emolumentum bonorum possessionis contra tabulas habere possit? et magis placet non posse.
もしパトロヌスが解放自由人の遺言において自分への遺贈を書き、赦免を得た上でその遺贈を放棄するよう命じられた場合、彼は遺言に反する遺産占有の利益を得ることができるか。 得ることができないとするのがより支持されている。
nec tamen huic consequens est, ut et, si uxor dotem uel creditor id, quod in diem sibi deberetur, sibi adscripserit et similiter uenia impetrata abstinere se legato iubeantur, aut mulieri dotis aut creditori actio sua denegari debet, ne eorum uterque merito debito careat.
しかし、だからといって次のようになるわけではない。 すなわち、妻が持参財を、あるいは債権者が将来支払われるべき債権を自分に書き加え、同様に赦免を得て遺贈を放棄するよう命じられた場合に、妻に対して持参財の訴えが、あるいは債権者に対してその訴えが却下されるべきだということにはならない。 彼らのいずれもが当然受けるべき債権を失うことがないようにするためである。