[AFRICANUS libro tertio quaestionum. ] §48.10.6.prSi quis legatum sibi adscripserit, tenetur poena legis Corneliae, quamuis inutile legatum sit: nam et eum teneri constat, qui eo testamento, quod postea ruptum uel etiam quod initio non iure fieret, legatum sibi adscripserit.
[아프리카누스, 『의문집』 제3권] 누구든지 자신을 위한 유증을 받아 적었다면, 비록 그 유증이 무효일지라도 코르넬리우스법의 형벌에 처해진다. 왜냐하면 나중에 실효된 유언이나, 혹은 처음부터 법에 어긋나게 작성된 유언에서 자신을 위한 유증을 받아 적은 자 역시 책임을 지는 것이 명백하기 때문이다.
hoc tamen tunc uerum est, cum perfectum testamentum erit.
그러나 이는 유언이 완성되었을 때에만 사실이다.
ceterum si non signatum fuerit, magis est ut senatus consulto locus non sit, sicuti nec interdictum de tabulis testamenti exhibendis locum habet: prius enim oportet esse aliquod testamentum uel non iure factum, ut senatus consulto locus sit.
그러나 만일 봉인되지 않았다면, 원로원 결의가 적용될 여지가 없다고 보는 것이 타당하다. 이는 유언서 판들의 제시를 명하는 금지명령이 적용되지 않는 것과 같다. 원로원 결의가 적용되려면 먼저 법에 어긋나게 작성된 것이라 할지라도 어떤 유언이 존재해야 하기 때문이다.
nam et falsum testamentum id demum recte dicitur, quod, si adulterinum non esset, uerum tamen testamentum recte dicetur.
왜냐하면 위조 유언이란 그것이 위조된 것이 아니었다면 진정한 유언이라 올바르게 불렸을 법한 것만을 올바르게 지칭하기 때문이다.
similiter igitur et non iure factum testamentum id appellatur, in quo si omnia rite facta essent, iure factum diceretur.
따라서 이와 유사하게 법에 어긋나게 작성된 유언이란, 만일 모든 절차가 제대로 행해졌더라면 법에 맞게 작성되었다고 불렸을 것을 지칭한다.
§48.10.6.1Si institutus heres exheredationem nominatim filii uel aliarum personarum adscribat, senatus consulto tenetur.
지정된 상속인이 아들이나 다른 인물들의 배제를 개별적으로 받아 적는다면, 원로원 결의에 의해 책임을 진다.
§48.10.6.2Similiter et is, qui libertatem sua manu ademit serui testatoris et maxime cui a se legata uel fideicommissa data erant, senatus consulto tenetur.
마찬가지로, 유언자 노예의 자유를 자신의 손으로 박탈한 자, 특히 그 노예에게 자신으로부터 유증이나 신탁유증이 수여되기로 되어 있었던 자 역시 원로원 결의에 의해 책임을 진다.
§48.10.6.3Si patronus testamento liberti legatum sibi scripserit et uenia inpetrata abstinere legato iussus est, an emolumentum bonorum possessionis contra tabulas habere possit? et magis placet non posse.
만일 보호자가 해방노예의 유언장에 자신을 위한 유증을 쓰고, 용서를 받은 뒤 그 유증을 포기하도록 명령받았다면, 그가 유언장에 반하는 유산점유의 이익을 취할 수 있는가? 취할 수 없다고 보는 것이 더 타당하다.
nec tamen huic consequens est, ut et, si uxor dotem uel creditor id, quod in diem sibi deberetur, sibi adscripserit et similiter uenia impetrata abstinere se legato iubeantur, aut mulieri dotis aut creditori actio sua denegari debet, ne eorum uterque merito debito careat.
그러나 이로부터 다음과 같은 결론이 따르는 것은 아니다. 즉, 아내가 지참금을, 혹은 채권자가 장차 기한부로 자신에게 지급되어야 할 채권을 자신을 위해 적어 넣었고, 마찬가지로 용서를 받아 그 유증을 포기하도록 명령받았다고 하여, 아내에게는 지참금 반환 청구의 소가, 채권자에게는 자신의 소송 제기권이 거부되어야 하는 것은 아니다. 이는 그들 중 어느 쪽도 당연히 받아야 할 채권을 잃지 않도록 하기 위함이다.