Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §48.10.11.pr

兵士の息子や親族への代筆と処罰免除の要件

8277 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

兵士である息子のために父がその戦友の遺言に書き加えた場合、および息子の代筆が遺言者の命令による場合について、処罰の対象外となる要件を提示する。

[MARCIANUS libro primo de iudiciis publicis. ] §48.10.11.prSi pater filio suo militi, quem habet in potestate, testamento commilitonis filii aliquid adscripserit, quem conmilitonem in militia nouit: quia patri non adquiritur, extra poenam est.
[マルキアヌス『公判に関する書』第1巻] もし父が、自己の権力下にある、兵士である息子に対し、その息子が兵役において知り合った戦友の遺言の中で何かを書き加えたならば、それは父に獲得されるものではないため、処罰の対象外となる。
Et cum matri filius adscripserat, diui fratres rescripserunt, cum iussu testatoris hoc scripsit, impunitum eum esse matremque capere posse.
また、息子が母に対して書き加えたとき、遺言者の命令によってこれを書いたのであれば、その息子は処罰されず、母は(遺贈を)取得することができると、神聖なる兄弟皇帝たちが勅答した。

語釈・文法注

  1. §48.10.11.prtestamento commilitonis filii — filii は属格で commilitonis(戦友の)にかかる。全体で「息子の戦友の遺言において」を意味する。この戦友(commilito)は、先行する filio suo militi(兵士である自らの息子に)に対応している。
  2. §48.10.11.prquem conmilitonem in militia nouit — 動詞 nouit の主語は、文脈および先行する filio suo militi(兵士である息子)から、息子(filius)と解釈するのが最も自然である。すなわち「息子が兵役において知った(戦友)」を意味する。
  3. §48.10.11.prquia patri non adquiritur — ローマ法において、家長の権力下にある兵士(filius familias miles)が軍務において得た財産は「陣中特有財産」(peculium castrense)となり、父ではなく息子自身に帰属する。したがって、遺言書への書き加えによる利益が父に帰属しないため、父はコルネリウス法による処罰を免れる。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §48.10.11.pr. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:48.10.11.pr

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。