[IDEM libro secundo quaestionum. ] §47.9.7.prNe quid ex naufragiis diripiatur uel quis extraneus interueniat colligendis eis, multifariam prospectum est.
[同じ者(カリストラトゥス)、『学説問答集』第2巻] 難破物からいかなるものも略奪されず、また、いかなる外部の者もそれらの回収に介入しないように、多方面にわたる配慮がなされている。
nam et diuus Hadrianus edicto praecepit, ut hi, qui iuxta litora maris possident, scirent, si quando nauis uel inficta uel fracta intra fines agri cuiusque fuerit, ne naufragia diripiant, in ipsos iudicia praesides his, qui res suas direptas queruntur, reddituros, ut quidquid probauerint ademptum sibi naufragio, id a possessoribus recipiant.
というのも、神君ハドリアヌスも告示によって規定し、海岸の近くに土地を所有する者たちは、もし万一、乗り上げたか、あるいは大破した船が各自の土地の境界内に至ったならば、難破物を略奪してはならないこと、また、自分の物が略奪されたと不服を申し立てる者たちに対し、総督たちがその(土地所有者)自身に対する裁判を与えるであろうこと、それは(被害者が)難破によって自分から奪い去られたと証明したものは何であれ、その所有者たちから回収できるようにするためであることを、知るようにと命じたからである。
de his autem, quos diripuisse probatum sit, praesidem ut de latronibus grauem sententiam dicere.
また、略奪したことが証明された者たちについては、総督が強盗に対するかのように重い判決を下すべきである(とハドリアヌスは規定した)。
ut facilior sit probatio huiusmodi admissi, permisit his et quidquid passos se huiusmodi queruntur, adire praefectos et ad eum testari reosque petere, ut pro modo culpae uel uincti uel sub fideiussoribus ad praesidem remittantur.
このような犯罪の立証をより容易にするために、彼はこれらの者たち、およびこの種のいかなる被害を被ったと不服を申し立てる者たちに対しても、長官たちのもとに赴き、その者の前で証言し、被告たちがその罪の程度に応じて、拘束されるか、あるいは身元保証人の保証のもとで、総督のもとへ送致されるよう求めることを許可した。
a domino quoque possessionis, in qua id admissum dicatur, satis accipi, ne cognitioni desit, praecipitur.
また、その犯罪が行われたと言われる土地の所有者からも、彼が審理に欠席しないよう、十分な保証が立てられるべきことが規定されている。
sed nec interuenire naufragiis colligendis aut militem aut priuatum aut libertum seruumue principis placere sibi ait senatus.
しかし元老院は、軍人も、私人も、皇帝の解放奴隷や奴隷も、難破物の回収に介入することは自らの意に満たない(認められない)と述べている。