[ULPIANUS libro quinquagensimo sexto ad edictum. ] §47.8.2.15Hac actione non puto posse actorem singulorum seruorum nomine agere aduersus dominum eorum, quia sufficit dominum semel quadruplum offerre.
この訴えにおいて、原告が個々の奴隷の名において彼らの主人に対して訴えを提起することはできないと私は考える。 なぜなら、主人が一度4倍額を提供すれば十分だからである。
§47.8.2.16Ex hac actione noxae deditio non totius familiae, sed eorum tantum uel eius, qui dolo fecisse comperietur, fieri debet.
この訴えに基づく加害引き渡しは、全家族のものではなく、悪意をもって行ったと判明した者たち、またはその者だけの引き渡しがなされるべきである。
§47.8.2.17Haec actio uolgo ui bonorum raptorum dicitur.
この訴えは一般に「暴力による財産強奪」と呼ばれる。
§47.8.2.18Hac actione is demum tenetur, qui dolum malum adhibuit.
この訴えによっては、悪意を用いた者のみが責任を負う。
si quis igitur suam rem rapuit, ui quidem bonorum raptorum non tenebitur, sed aliter multabitur.
したがって、もし誰かが自分の物を強奪した場合、暴力による財産強奪の責任は負わないが、別の方法で罰せられる。
sed et si quis fugitiuum suum, quem bona fide aliquis possidebat, rapuit, aeque hac actione non tenebitur, quia rem suam aufert.
しかし、また、もし誰かが、他人が善意で占有していた自己の逃亡奴隷を強奪した場合、同様にこの訴えによる責任は負わない。 なぜなら、自己の物を連れ去るからである。
quid ergo, si sibi obligatam? debebit teneri.
では、もしその物が自分に対して質に入れられていた場合はどうなるか。 責任を負うべきである。
§47.8.2.19Ui bonorum raptorum actio in impuberem, qui doli mali capax non est, non dabitur: nisi seruus ipsius uel familia eius admisisse proponantur, et serui et familiae nomine noxali ui bonorum raptorum actione tenetur.
悪意を持たない未成年者に対しては、暴力による財産強奪の訴えは与えられない。 ただし、彼自身の奴隷または彼の家族がそれを行ったと想定される場合は例外であり、奴隷および家族の名において、加害の、暴力による財産強奪の訴えによって責任を負う。
§47.8.2.20Si publicanus pecus meum abduxerit, dum putat contra legem uectigalis aliquid a me factum: quamuis errauerit, agi tamen cum eo ui bonorum raptorum non posse Labeo ait: sane dolo caret: si tamen ideo inclusit, ne pascatur et ut fame periret, etiam utili lege Aquilia.
もし徴税請負人が、私が税法に違反する何かを行ったと考えつつ、私の家畜を連れ去った場合、たとえ彼が誤解していたとしても、彼に対して暴力による財産強奪で訴えることはできないとラベオは言う。 確かに、彼には悪意がないからである。 しかし、もし彼が、家畜が草を食べられず飢え死にするようにという目的で閉じ込めたのであれば、有用アキリア法によっても訴えが認められる。
§47.8.2.21Si per uim abductum pecus incluserit quis, utique ui bonorum raptorum conueniri poterit.
もし誰かが暴力によって連れ去った家畜を閉じ込めたなら、当然に暴力による財産強奪の訴えで訴追されうる。
§47.8.2.22In hac actione non utique spectamus rem in bonis actoris esse: siue in bonis sit siue non sit, si tamen ex bonis sit, locum haec actio habebit.
この訴えにおいては、物が原告の財産にあるかどうかを必ずしも見ない。 それが財産にあろうとなかろうと、しかしそれが財産から出たものであるなら、この訴えが適用される。
quare siue commodata res sit siue locata siue etiam pignerata proponatur siue deposita apud me sic, ut intersit mea eam non auferri, siue bona fide a me possideatur, siue usum fructum in ea habeam uel quod aliud ius, ut intersit mea non rapi: dicendum est competere mihi hanc actionem, ut non dominium accipiamus, sed illud solum, quod ex bonis meis, hoc est ex substantia mea res ablata esse proponatur.
したがって、物が私のもとに使用貸借され、賃貸借され、あるいは質に入れられていると想定され、あるいは寄託されていて、それが奪われないことが私にとって利益である場合、あるいはそれが私によって善意で占有されている場合、あるいは私がそれについて用益権やその他の権利を有していて、それが強奪されないことが私にとって利益である場合、この訴えが私に認められると言うべきである。 その結果、私たちは所有権を理解するのではなく、ただ、物が私の財産から、すなわち私の資産から奪い去られたと想定されることだけを理解するのである。
§47.8.2.23Et generaliter dicendum est, ex quibus causis furti mihi actio competit in re clam facta, ex hisdem causis habere me hanc actionem.
そして一般的に、密かに行われた行為において、どのような原因から私に窃盗の訴えが認められるか、それと同じ原因から私にこの訴えが認められると言うべきである。
dicet aliquis: adquin ob rem depositam furti actionem non habemus.
誰かが言うだろう。 「しかし、寄託された物については、私たちは窃盗の訴えを有しない。
sed ideo addidi 'si intersit nostra non esse raptam': nam et furti actionem habeo, si in re deposita culpam quoque repromissi uel pretium depositionis non quasi mercedem accepi.
」しかし、それゆえに私は「それが強奪されないことが私たちにとって利益であるなら」と付け加えた。 なぜなら、寄託された物について過失をも約束した場合、あるいは寄託の代金を賃金としてではなく受け取っていた場合には、私も窃盗の訴えを有するからである。
§47.8.2.24Utilius dicendum est et si cesset actio furti ob rem depositam, esse tamen ui bonorum raptorum actionem, quia non minima differentia est inter eum qui clam facit et eum qui rapit, cum ille celet suum delictum, hic publicet et crimen etiam publicum admittat.
より有益なこととして、たとえ寄託された物について窃盗の訴えが認められないとしても、なお暴力による財産強奪の訴えはあると言うべきである。 なぜなら、密かに行う者と強奪する者との間には小さくない違いがあるからである。 前者は自身の非行を隠すのに対し、後者はそれを公にし、さらには公的な犯罪をも犯すからである。
si quis igitur interesse sua uel modice docebit, debet habere ui bonorum raptorum actionem.
したがって、もし誰かが、自分にとってたとえわずかでも利益があることを示すならば、その者は暴力による財産強奪の訴えを持つべきである。
§47.8.2.25Si fugitiuus meus quasdam res instruendi sui causa emerit eaeque raptae sint, quia in bonis meis hae sunt res, possum de his ui bonorum raptorum actione agere.
もし私の逃亡奴隷が、自分自身の装備を整えるためにいくつかの物を購入し、それらが強奪された場合、これらの物は私の財産にあるため、私はこれらについて暴力による財産強奪の訴えで争うことができる。
§47.8.2.26Rerum raptarum nomine etiam furti uel damni iniuriae uel condictione agi potest uel certe singulae res uindicari possunt.
強奪された物の名において、窃盗、不法損害、または返還請求によって争うこともできるし、あるいは確かに、個々の物を所有権返還請求することもできる。
§47.8.2.27Haec actio heredi ceterisque successoribus dabitur.
この訴えは、相続人およびその他の承継人に与えられる。
aduersus heredes autem uel ceteros successores non dabitur, quia poenalis actio in eos non datur.
しかし、相続人またはその他の承継人に対しては与えられない。 なぜなら、罰金訴訟は彼らに対しては与えられないからである。
an tamen in id, quod locupletiores facti sunt, dari debeat, uideamus.
しかし、彼らがより富むようになった限度において与えられるべきかどうか、検討してみよう。
et ego puto ideo praetorem non esse pollicitum in heredes in id quod ad eos peruenit, quia putauit sufficere condictionem.
そして私は、法務官が相続人に対して彼らのもとに至った限度において訴えを約束しなかったのは、返還請求で十分であると考えたからである、と思う。