Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §47.4.2.pr

解放直前の財産侵害における主人の不知と訴権

7960 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

奴隷が自由を得る直前に財産を不法に処分・毀損した場合、主人がその事実を知らなかったとしても、奴隷が自由を獲得した後はこの訴訟を提起できないことを説明する。

[GAIUS libro tertio decimo ad edictum prouinciale. ] §47.4.2.prSi paulo ante, quam statuta libertas optigerit, amouerit aliquid seruus aut corruperit, ignorantia domini non introducit hanc actionem: ideoque licet maxime ignorauerit heres a statulibero aut quilibet alius dominus a seruo suo amotum aliquid corruptumue esse, non impetrat post libertatem eius ullam actionem, quamuis in pluribus aliis causis iusta ignorantia excusationem mereatur.
[地方告示注解第十三巻のガイウス] もし、定められた自由が実現する少し前に、奴隷が何かを持ち去り、あるいは損なった場合、主人の無知がこの訴訟を導入することはない。 それゆえ、たとえ相続人が条件付自由の奴隷によって、あるいは他のいかなる主人がその奴隷によって、何かが持ち去られ、あるいは損なわれたことを全く知らなかったとしても、その自由の獲得の後には、いかなる訴訟も得ることはできない。 もっとも、他の多くのケースにおいては、正当な無知が免責に値する(として認められる)のであるが。

語釈・文法注

  1. §47.4.2.prpaulo ante, quam — paulo ante, quam(または paulo antequam)において、paulo は差の程度を表す奪格であり、「〜より少し前に」の意味を表す。
  2. §47.4.2.prlicet ... ignorauerit ... amotum aliquid corruptumue esse — 譲歩を表す接続詞 licet が完了接続法 ignorauerit を支配しており、その目的語として受動完了の対格不定詞構文 amotum aliquid corruptumue esse を伴う。a statulibero と a seruo suo はその行為者を表す奪格である。
  3. §47.4.2.prnon impetrat — 主動詞 impetrat の主語は文脈上、直前の licet 節で主語となっていた heres および quilibet alius dominus である。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §47.4.2.pr. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:47.4.2.pr

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。