Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §47.22.3.pr-47.22.3.2

不法結社の解散に伴う財産分配と奴隷の加入規定

8104 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

不法な結社が解散された際の財産分配、正規の手続きを経ない結社の禁止、および奴隷が下層民の結社に加入する際の条件と、違反時の管理人への罰則について記述されている。

[MARCIANUS libro secundo iudiciorum publicorum.
[マールキアーヌス『公判裁判について』第2巻において。
] §47.22.3.prCollegia si qua fuerint illicita, mandatis et constitutionibus et senatus consultis dissoluuntur: sed permittitur eis, cum dissoluuntur, pecunias communes si quas habent diuidere pecuniamque inter se partiri.
] もし何らかの不法な結社がある場合、それらは訓令、憲章、および元老院決議によって解散される。 しかし、それらが解散されるにあたり、もし共有の金銭をいくらか有しているならば、それを分割し、メンバー間でその金銭を分配することが彼らに許される。
§47.22.3.1In summa autem, nisi ex senatus consulti auctoritate uel Caesaris collegium uel quodcumque tale corpus coierit, contra senatus consultum et mandata et constitutiones collegium celebrat.
要するに、元老院決議または皇帝の権威に基づかない限り、結社あるいは同様のいかなる団体も結成されてはならず、これに反して集まる者は、元老院決議、訓令、および憲章に違反して結社を営むことになる。
§47.22.3.2Seruos quoque licet in collegio tenuiorum recipi uolentibus dominis, ut curatores horum corporum sciant, ne inuito aut ignorante domino in collegium tenuiorum reciperent, et in futurum poena teneantur in singulos homines aureorum centum.
また、主人が望む場合には、奴隷たちも下層民の結社に受け入れられることが許される。 これは、これらの団体の管理人が、主人の不承諾や不覚知のままに奴隷を下層民の結社に受け入れることがないようにするためであり、さもなければ、将来において、一人当たり100アウレウスの刑罰を科されることになる。

語釈・文法注

  1. §47.22.3.prpecunias communes si quas habent — si quas は不定代名詞 quis (qui) の女性複数対格で、pecunias を修飾している。「もし何らかの(共有の)金銭を彼らが有していれば」という条件節の挿入である。
  2. §47.22.3.1coierit — 動詞 coire(集まる、結成される)の完了接続法三人称単数(あるいは未来完了直説法)。主語は collegium uel quodcumque tale corpus で、nisi で始まる条件節を構成している。
  3. §47.22.3.2uolentibus dominis — 名詞 dominis と現在分詞 uolentibus による絶対的奪格。「主人が同意する場合に」という条件を表す。
  4. §47.22.3.2inuito aut ignorante domino — これも絶対的奪格で、形容詞 inuito と現在分詞 ignorante が単数名詞 domino にかかっている。「主人が反対しているか、または知らないところで」を意味する。
  5. §47.22.3.2reciperent — 主節の動詞 licet(現在)の下位にある目的節 ut ... sciant(現在接続法)に続く ne 節において、未完了過去接続法 reciperent が使われている。これは、一般的な禁止や過去から引き継がれた規則としてのニュアンス、または sciant が命令的な意味合いを持つことによる時制のズレを反映している。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §47.22.3.pr-47.22.3.2. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:47.22.3.pr-47.22.3.2

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。