[PAULUS libro trigesimo nono ad edictum. ] §47.2.54.prQui iniuriae causa ianuam effregit, quamuis inde per alios res amotae sint, non tenetur furti: nam maleficia uoluntas et propositum delinquentis distinguit.
[パウルス、『告示注解』第39巻] 不法な意図で戸口を壊した者は、たとえその結果そこから他の人々によって物が持ち去られたとしても、窃盗の責任を負わない。 なぜなら、違法行為は不法行為者の意志と意図によって区別されるからである。
§47.2.54.1Si seruus commodatoris rem subripuerit et soluendo sit is cui subreptum est, Sabinus ait posse et commodati agi cum eo et contra dominum furti serui nomine: sed si pecuniam, quam dominus exegit, reddat, euanescere furti actionem: idem et si remittat commodati actionem.
使用貸主の奴隷が(貸与された)物を盗み、かつそれを盗まれた者(使用借主)に弁済能力がある場合、サビヌスは、彼(使用借主)に対して使用貸借の訴えを提起することも、主人(使用貸主)に対して奴隷の行為を理由に窃盗の訴えを提起することも可能であると言う。 しかし、もし彼が、主人が請求した金銭を支払うならば、窃盗の訴えは消滅する。 使用貸主が使用貸借の訴えを免除する場合も同様である。
§47.2.54.2Quod si seruus tuus rem tibi commodatam subripuerit, furti tecum actio non est, quia tuo periculo res sit, sed tantum commodati.
しかし、もしあなたの奴隷があなたに貸与された物を盗んだならば、あなたに対する窃盗の訴えは成り立たない。 なぜなら、その物はあなたの危険負担の下にあるからであり、ただ使用貸借の訴えのみが成り立つ。
§47.2.54.3Qui alienis negotiis gerendis se optulit, actionem furti non habet, licet culpa eius res perierit: sed actione negotiorum gestorum ita damnandus est, si dominus actione ei cedat.
他人の事務管理を自ら買って出た者は、たとえ自己の過失によって物が滅失したとしても、窃盗の訴えを有しない。 しかし、彼は事務管理の訴えにおいて、主人が彼に訴権を譲渡することを条件としてのみ、敗訴の宣告を受けるべきである。
eadem sunt in eo, qui pro tutore negotia gerit, uel in eo tutore, qui diligentiam praestare debeat, ueluti qui ex pluribus tutoribus testamento datis oblata satisdatione solus administrationem suscepit.
同じことが、後見人に代わって事務を管理する者、または注意義務を尽くすべき後見人、例えば、遺言によって指定された複数の後見人のうち、担保を提供して単独で管理を引き受けた者についても当てはまる。
§47.2.54.4Si ex donatione alterius rem meam teneas et eam subripiam, ita demum furti te agere mecum posse Iulianus ait, si intersit tua retinere possessionem, ueluti si hominem donatum noxali iudicio defendisti uel aegrum curaueris, ut aduersus uindicantem iustam retentionem habiturus sis.
もしあなたが他人の贈与に基づいて私の物を所持しており、私がそれを盗み去った場合、ユリアヌスは、あなたが占有を保持することに利益を有する場合にのみ、あなたが私に対して窃盗の訴えを提起できると言う。 例えば、贈与された奴隷をノクサ(加害行為)の訴訟において防禦した、あるいは病気の彼を治療したため、返還請求をする者に対して正当な留置権を有することになる場合である。