[ULPIANUS libro quadragensimo secundo ad Sabinum. ]
[ウルピアーヌス『サビヌス註釈』第42巻] 銀の器を紛失し、その名目で窃盗の訴えを起こした者がいた。
§47.2.48.prQui uas argenteum perdiderat eoque nomine furti egerit: de pondere uasis controuersia cum esset et actor maius fuisse diceret, fur uas protulit: id is cuius erat abstulit ei: qui subripuerat dupli nihilo minus condemnatus est.
器の重さについて争いがあり、原告がより重かったと主張したところ、泥棒が器を提示した。 それを本来の所有者が泥棒から奪い去ったが、盗んだ者はそれでもなお、2倍の額の支払いを命じられた。
rectissime iudicatum est: nam in actionem poenalem non uenit ipsa res quae subrepta est, siue manifesti furti siue nec manifesti agatur.
この判決は非常に正しい。 なぜなら、現行犯窃盗で訴えようと非現行犯窃盗で訴えようと、罰金刑を求める訴えにおいては、盗まれた物自体は審理の対象とならないからである。
§47.2.48.1Qui furem nouit, siue indicet eum siue non indicet, fur non est, cum multum intersit, furem quis celet an non indicet: qui nouit, furti non tenetur, qui celat, hoc ipso tenetur.
泥棒を知っている者は、彼を告発しようがしまいが、泥棒ではない。 誰かが泥棒を隠匿するのか、それとも告発しないだけなのかには、大きな違いがあるからである。 知っているだけの者は窃盗の責任を負わないが、隠匿する者は、まさにその行為によって責任を負う。
§47.2.48.2Qui ex uoluntate domini seruum recepit, quin neque fur neque plagiarius sit, plus quam manifestum est: quis enim uoluntatem domini habens fur dici potest?
主人の意思に基づいて奴隷を受け入れた者が、泥棒でも人拐いでもないということは、明白すぎるほど明白である。 主人の意思(同意)を得ている者が、どうして泥棒と呼ばれ得ようか。
§47.2.48.3Quod si dominus uetuit et ille suscepit, si quidem non celandi animo, non est fur, si celauit, tunc fur esse incipit.
しかし、もし主人が禁じたのに彼が引き受けた場合、もしも隠匿する意図がなかったのであれば、彼は泥棒ではない。 もし隠匿したならば、その時に彼は泥棒となる。
qui igitur suscepit nec celauit etsi inuito domino, fur non est.
したがって、たとえ主人の意に反してであっても、引き受けてかつ隠匿しなかった者は、泥棒ではない。
uetare autem dominum accipimus etiam eum qui ignorat, hoc est eum qui non consensit.
なお、「主人が禁じる」とは、知らない主人、すなわち同意しなかった主人をも含むと私たちは解する。
§47.2.48.4Si ego tibi poliendum uestimentum locauero, tu uero inscio aut inuito me commodaueris Titio et Titio furtum factum sit: et tibi competit furti actio, quia custodia rei ad te pertinet, et mihi aduersus te, quia non debueras rem commodare et id faciendo furtum admiseris: ita erit casus, quo fur furti agere possit.
もし私があなたに衣服をクリーニングするために賃貸し(請け負わせ)、あなたが私の知らないうちに、あるいは私の意に反して、それをティティウスに貸し出し、そしてティティウスのもとで盗難が起こった場合、あなたには(実際の犯人に対して)窃盗の訴えが認められる。 なぜなら物の保管義務があなたにあるからである。 そして私にはあなたに対する訴えが認められる。 なぜなら、あなたは物を貸し出すべきではなかったのであり、そうすることによってあなたは窃盗を犯したからである。 このようにして、泥棒が窃盗の訴えを起こしうる事例が生じる。
§47.2.48.5Ancilla si subripiatur praegnas uel apud furem concepit, partus furtiuus est, siue apud furem edatur siue apud bonae fidei possessorem: sed in hoc posteriore casu furti actio cessat.
妊娠した女奴隷が盗まれるか、あるいは泥棒のもとで身ごもった場合、その子供は盗品である。 それが泥棒のもとで生まれようが、善意の占有者のもとで生まれようが同じである。 しかし、後者の場合、窃盗の訴えは認められない。
sed si concepit apud bonae fidei possessorem ibique pepererit, eueniet, ut partus furtiuus non sit, uerum etiam usucapi possit.
しかし、もし彼女が善意の占有者のもとで身ごもり、そこで出産したならば、その子供は盗品ではなくなり、時効取得すら可能となる。
idem et in pecudibus seruandum est et in fetu eorum, quod in partu.
家畜とその産子についても、奴隷の出産について述べたことと同じことが適用される。
§47.2.48.6Ex furtiuis equis nati statim ad bonae fidei emptorem pertinebunt, merito, quia in fructu numerantur: at partus ancillae non numeratur in fructu.
盗まれた馬から生まれた子馬は、直ちに善意の買主に帰属する。 これは当然のことであり、なぜならそれらは果実とみなされるからである。 これに対し、女奴隷の子供は果実とはみなされない。
§47.2.48.7Cum fur rem furtiuam uendidisset eique nummos pretii dominus rei per uim extorsit, furtum eum nummorum fecisse recte responsum est: idem etiam ui bonorum raptorum actione tenebitur.
泥棒が盗品を売却し、その物の所有者が泥棒からその代金たる金銭を暴力によって脅し取った場合、彼が金銭の窃盗を犯したとする回答は正しい。 彼はまた、強盗の訴えによっても責任を負う。
quod enim ex re furtiua redigitur, furtiuum non esse nemini dubium est: nummus ergo hic, qui redactus est ex pretio rei furtiuae, non est furtiuus.
なぜなら、盗品から得られるものは盗品ではないということに誰も疑いを抱かないからである。 したがって、盗品の代金から得られたこの金銭は、盗品ではない。