[ULPIANUS libro uicensimo nono ad Sabinum. ] §47.2.14.prEum qui emit, si non tradita est ei res, furti actionem non habere, sed adhuc uenditoris esse hanc actionem Celsus scripsit.
[ウルピアーヌス、サビヌス註解第29巻] 買主は、もし物が彼に引き渡されていないならば、盗犯訴権を有せず、むしろなおこの訴権は売主に属する、とケルススは書いた。
mandare eum plane oportebit emptori furti actionem et condictionem et uindicationem, et si quid ex his actionibus fuerit consecutus, id praestare eum emptori oportebit: quae sententia uera est, et ita et Iulianus.
彼は買主に対し、盗犯訴権、返還請求、および所有物返還請求を明らかに委任しなければならず、また、もし彼がこれらの訴権から何らかのものを得たならば、それを彼は買主に提供しなければならない。 この見解は正しく、ユリアーヌスも同様である。
et sane periculum rei ad emptorem pertinet, dummodo custodiam uenditor ante traditionem praestet.
そして確かに、物の危険は買主に帰属する。 ただし、売主が引き渡し前に保管を引き受けている限りにおいてである。
§47.2.14.1Adeo autem emptor ante traditionem furti non habet actionem, ut sit quaesitum, an ipse subripiendo rem emptor furti teneatur.
ところで、買主は引き渡し前には盗犯訴権を有しないため、買主自身がその物を盗み出すことによって盗犯の責任を負うかどうかが問われるほどである。
et Iulianus libro uicensimo tertio digestorum scribit: si emptor rem, cuius custodiam uenditorem praestare oportebat, soluto pretio subripuerit, furti actione non tenetur.
そしてユリアーヌスは学説彙纂第23巻に書いている。 もし買主が、売主がその保管を引き受けるべきであった物を、代金を支払った上で盗み出したならば、盗犯訴権によっては責任を負わない。
plane si antequam pecuniam solueret, rem subtraxerit, furti actione teneri, perinde ac si pignus subtraxisset.
明らかに、もし代金を支払う前に物を奪い去ったならば、あたかも質物を奪い去ったかのように、盗犯訴権により責任を負う。
§47.2.14.2Praeterea habent furti actionem coloni, quamuis domini non sint, quia interest eorum.
さらに、小作人は、所有者でなくとも、彼らに利益(関係)があるため、盗犯訴権を有する。
§47.2.14.3Is autem, apud quem res deposita est, uideamus, an habeat furti actionem.
他方、物が寄託された者について、盗犯訴権を有するかどうか見てみよう。
et cum dolum dumtaxat praestet, merito placet non habere eum furti actionem: quid enim eius interest, si dolo careat? quod si dolo fecit, iam quidem periculum ipsius est, sed non debet ex dolo suo furti quaerere actionem.
そして、彼は故意のみについて責任を負うため、彼が盗犯訴権を有しないとするのが正当に支持されている。 なぜなら、もし彼に故意がないならば、彼にとって何の利益(関係)があろうか。 しかし、もし彼が故意によってそれを行ったならば、すでに危険は彼自身のものであるが、彼は自らの故意から盗犯訴権を得るべきではない。
§47.2.14.4Iulianus quoque libro uicensimo secundo digestorum scribit: quia in omnium furum persona constitutum est, ne eius rei nomine furti agere possint, cuius ipsi fures sunt, non habebit furti actionem is, apud quem res deposita est, quamuis periculo eius esse res coeperit qui eam contrectauit.
ユリアーヌスも学説彙纂第22巻に書いている。 すべて泥棒の地位において、自分たちが泥棒であるところの物について盗犯訴訟を提起することができないと定められているため、物が寄託された者は、それを不法に触れた者の危険にその物が属し始めたとしても、盗犯訴権を有しない。
§47.2.14.5Papinianus tractat, si duos seruos ob decem aureos pignori acceperim et alter subripiatur, cum alter quoque, qui sit retentus, non minoris decem ualeret: utrum usque ad quinque tantum habeam furti actionem, quia in alio habeo saluos quinque? an uero, quia mori potest, dici debeat in decem fore actionem, etiamsi magni pretii sit is qui retinetur? et ita putat: non enim respicere debemus pignus, quod subreptum non est, sed id quod subtractum est.
パピニアーヌスは論じている。 もし私が10アウレウスのために2人の奴隷を質として受け取り、その一方が盗まれ、留め置かれている他方もまた10アウレウスを下回らない価値がある場合、私は他方の奴隷において安全に5を保持しているがゆえに、5までのみ盗犯訴権を有するのか。 それとも、留め置かれている者が高価であっても、彼が死ぬかもしれないがゆえに、10アウレウスの範囲で訴権があるとされるべきか。 そして彼はそのように考える。 なぜなら、私たちは盗まれていない質物を見るべきではなく、奪い去られたものを見るべきだからである。
§47.2.14.6Idem scribit, si, cum mihi decem deberentur, seruus pignori datus subtractus sit, si actione furti consecutus fuero decem, non competere mihi furti actionem, si iterum subripiatur, quia desiit mea interesse, cum semel sim consecutus.
同氏は書いている。 もし私に10が債務として負われており、質として与えられた奴隷が奪い去られたとき、もし私が盗犯訴権によって10を得たならば、もし再び盗まれたとしても、私には盗犯訴権は帰属しない。 なぜなら、一度得た以上、私の利益(関係)は消滅したからである。
hoc ita, si sine culpa mea subripiatur: nam si culpa mea, quia interest eo quod teneor pigneraticia actione, agere potero.
これは、私の過失なしに盗まれた場合のことである。 なぜなら、もし私の過失によるならば、私が質権訴権によって責任を負うということにおいて私に利益(関係)があるため、私は訴えを提起できるからである。
quod si culpa abest, sine dubio domino competere actio uidetur, quae creditori non competit.
しかし、もし過失がなければ、疑いなく、債権者には帰属しない訴権が所有者に帰属すると見なされる。
quam sententiam Pomponius quoque libro decimo ad Sabinum probat.
この見解を、ポンポニウスもサビヌス註解第10巻において承認している。
§47.2.14.7Idem dicunt, et si duo serui subrepti sint simul, competere utriusque nomine furti actionem creditori, sed non in totum, sed pro qua parte, in singulos diuiso eo quod ei debetur, eius interest: separatim autem duobus subreptis, si unius nomine solidum consecutus sit, alterius nihil consequetur.
同氏らはまた、もし2人の奴隷が同時に盗まれた場合、債権者には両方の名において盗犯訴権が帰属するが、全体についてではなく、彼に負われている債務が個々の奴隷に分割された上で、彼に利益(関係)があるその割合に応じてである、と言う。 他方、2人が別々に盗まれた場合、もし一人の名において全額を得たならば、他方の名においては何も得られない。
§47.2.14.8Item Pomponius libro decimo ex Sabino scripsit, si is cui commodaui dolo fecerit circa rem commodatam, agere eum furti non posse.
同様に、ポンポニウスはサビヌス註解第10巻において、もし私が使用貸借した相手が、貸与物に関して故意の不正を働いたならば、彼は盗犯訴権を提起できない、と書いた。
§47.2.14.9Idem Pomponius probat et in eo, qui rem mandato alicuius accepit perferendam.
ポンポニウスは、誰かの委任によって届けるべき物を受け取った者についても同様のことを承認している。