[ULPIANUS libro octauo de officio proconsulis.
[ウルピアヌス、総督の職務に関する第8巻において。
] §47.14.1.prDe abigeis puniendis ita diuus Hadrianus consilio Baeticae rescripsit: 'abigei cum durissime puniuntur, ad gladium damnari solent.
]家畜窃盗犯の処罰について、神聖なるハドリアヌスはバイティカ州議会に次のように勅答した。 「家畜窃盗犯は、最も厳しく処罰される場合、剣刑に処されるのが常である。
puniuntur autem durissime non ubique, sed ubi frequentius est id genus maleficii: alioquin et in opus et nonnumquam temporarium dantur.
しかし、最も厳しく処罰されるのは至る所においてではなく、その種の悪行がより頻繁に発生する場所においてである。 そうでなければ、彼らは公共労働に、また時には有期の労働に処される。
§47.14.1.1Abigei autem proprie hi habentur, qui pecora ex pascuis uel ex armentis subtrahunt et quodammodo depraedantur, et abigendi studium quasi artem exercent, equos de gregibus uel boues de armentis abducentes.
」しかし、厳密な意味で家畜窃盗犯とみなされるのは、牧草地や群れから家畜を奪い去り、いわば略奪を行い、群れから馬を、あるいは牛群から牛を連れ去りながら、家畜追いをいわば生業として行う者たちである。
ceterum si quis bouem aberrantem uel equos in solitudine relictos abduxerit, non est abigeus, sed fur potius.
他方、もし誰かが、迷い出た牛や、荒野に放置された馬を連れ去ったとしても、その者は家畜窃盗犯ではなく、むしろ通常の窃盗犯である。
§47.14.1.2Sed et qui porcam uel capram uel ueruicem abduxit, non tam grauiter quam qui maiora animalia abigunt, plecti debent.
しかしまた、雌豚、雌山羊、あるいは去勢羊を連れ去った者たちは、より大きな動物を盗み出す者たちほど重く処罰されるべきではない。
§47.14.1.3Quamquam autem Hadrianus metalli poenam, item operis uel etiam gladii praestituerit, attamen qui honestiore loco nati sunt, non debent ad hanc poenam pertinere, sed aut relegandi erunt aut mouendi ordine.
もっとも、ハドリアヌスは鉱山刑、同様に公共労働刑、あるいは剣刑さえもあらかじめ規定したものの、より高貴な身分に生まれた者たちは、これらの刑罰の対象とされるべきではなく、流刑に処されるか、あるいは身分を剥奪されるべきである。
sane qui cum gladio abigunt, non inique bestiis obiciuntur.
当然ながら、武器を帯びて家畜窃盗を行う者たちは、野獣の刑に処されても不当ではない。
§47.14.1.4Qui pecora, de quorum proprietate faciebat controuersiam, abegit, ut Saturninus quidem scribit, ad examinationem ciuilem remittendus est.
サトゥルニヌスが書いているように、自分がその所有権について争っていた家畜を連れ去った者は、民事の審判に委ねられるべきである。
sed hoc ita demum probandum est, si non color abigeatus quaesitus est, sed uere putauit sua iustis rationibus ductus.
ただし、これが認められるのは、家畜窃盗の口実が作られたのではなく、正当な理由に基づいて本当にそれが自分のものだと信じていた場合に限られる。