[PAULUS libro quinquagensimo quinto ad edictum. ] §47.10.18.prEum, qui nocentem infamauit, non esse bonum aequum ob eam rem condemnari: peccata enim nocentium nota esse et oportere et expedire.
有罪の者を悪評にさらした者が、そのことのために有罪とされることは、善にして公平ではない。 なぜなら、罪人の罪過が知れ渡ることは、当然であり、また有益でもあるからである。
§47.10.18.1Si seruus seruo fecerit iniuriam, perinde agendum, quasi si domino fecisset.
もし奴隷が別の奴隷に侵害を加えたなら、あたかも主人に対して行ったかのように、同様に訴追がなされるべきである。
§47.10.18.2Si nupta filia familiae iniuriam acceperit et uir et pater iniuriarum agant, Pomponius recte putat tanti patri condemnandum esse reum, quanti condemnetur, si ea uidua esset, uiro tanti, quanti condemnaretur, si ea in nullius potestate esset, quod sua cuiusque iniuria propriam aestimationem haberet.
もし既婚の家女が侵害を受け、夫と父親の双方が侮辱の訴えを起こすなら、ポンポニウスは次のように正しく考えている。 すなわち、被告は、父親に対しては、もし彼女が夫のいない身であったならば有罪とされるであろう額を、夫に対しては、もし彼女が誰の支配権下にもなかったならば有罪とされるであろう額を宣告されるべきである。 なぜなら、それぞれに対する侵害は独自の評価を持つからである。
et ideo si nupta in nullius potestate sit, non ideo minus eam iniuriarum agere posse, quod et uir suo nomine agat.
したがって、もし既婚の女性が誰の支配権下にもないなら、夫が自らの名において訴えを起こすという理由によって、彼女が侮辱の訴えを起こすことができることが減じるわけではない。
§47.10.18.3Si iniuria mihi fiat ab eo, cui sim ignotus, aut si quis putet me Lucium Titium esse, cum sim Gaius Seius: praeualet, quod principale est, iniuriam eum mihi facere uelle: nam certus ego sum, licet ille putet me alium esse quam sum, et ideo iniuriarum habeo.
もし私を知らない者によって私に侵害が加えられるか、あるいは、私がガイウス・セイウスであるのに、誰かが私をルキウス・ティティウスであると思う場合、主要な事柄、すなわち彼がこの私に対して侵害を行うことを欲しているという事実が勝る。 なぜなら、たとえ彼が私を本来の私とは異なる人物であると考えているとしても、私は特定された存在だからであり、したがって私は侮辱訴権を有する。
§47.10.18.4At cum aliquis filium familias patrem familias putat, non potest uideri iniuriam patri facere, non magis quam uiro, si mulierem uiduam esse credat, quia neque in personam eorum confertur iniuria nec transferri personae putationem ex persona filiorum ad eos potest, cum affectus iniuriam facientis in hunc tamquam in patrem familias consistat.
しかし、誰かが家子を家父であると思っているとき、父親に対して侵害を加えていると見なされることはあり得ない。 それは、もし女性を夫のいない者と信じている場合に、夫に対して侵害を加えていると見なされ得ないのと同様である。 なぜなら、侵害は彼らの身の上に向けられたのではないし、子の身の上から彼らの身の上へと身上の想定を移転させることもできないからである。 侵害を行う者の意思は、この者に対して、あたかも家父に対するものであるかのように向けられているからである。
§47.10.18.5Quod si scisset filium familias esse, tamen, si nescisset, cuius filius esset, dicerem, inquit, patrem suo nomine iniuriarum agere posse: nec minus uirum, si ille nuptam esse sciret: nam qui haec non ignorat, cuicumque patri, cuicumque marito per filium, per uxorem uult facere iniuriam.
だが、もし彼が家子であることを知っていたが、しかし、誰の息子であるかを知らなかったならば、「父親は自らの名において侮辱の訴えを起こすことができると私は言うだろう」と彼は述べている。 もし彼が彼女が既婚であることを知っていたなら、夫についても同様である。 なぜなら、これらのことを知らないのではない者は、子を通じて、あるいは妻を通じて、その父親が誰であれ、またその夫が誰であれ、彼らに対して侵害を加えることを欲しているからである。