[NERATIUS libro tertio membranarum. ]
[ネラティウス、皮紙本集第3巻] 判決履行の問答契約に基づき、事件が弁護されなかったことを理由として、私は保証人の一人に対して訴えを起こしたいと考えている。
§46.7.16.prEx iudicatum solui stipulatione ob rem non defensam cum uno ex fideiussoribus agere uolo: is, quod pro parte eius fit, soluere mihi paratus est: non debet mihi in eum dari iudicium.
その保証人は、自己の分担額に相当する額を私に支払う用意がある。 このとき、私に対して彼に対する訴訟が与えられるべきではない。
neque enim aequum est aut iudicio destringi aut ad infitiationem compelli eum, qui sine iudice dare paratus est, quo non amplius aduersarius eius per iudicem ab eo consecuturus est.
なぜなら、裁判を経ずに支払う用意がある者を、裁判によって拘束し、あるいは否認へと追い込むことは公平ではないからであり、彼の相手方が裁判を通じて彼からそれ以上のものを得ることはないからである。