[POMPONIUS libro quarto ad Quintum Mucium. ]
[ポンポニウス、クイントゥス・ムキウス註釈第4巻より] 各契約が締結された方法に応じて、まさにそのように解消(弁済)されるべきである。
§46.3.80.prProut quidque contractum est, ita et solui debet: ut, cum re contraxerimus, re solui debet: ueluti cum mutuum dedimus, ut retro pecuniae tantundem solui debeat.
たとえば、物によって契約したときは、物によって解消されるべきである。 たとえば私たちが消費貸借を与えたとき、それに対して同額の金銭が弁済されるべきであるように。
et cum uerbis aliquid contraximus, uel re uel uerbis obligatio solui debet, uerbis, ueluti cum acceptum promissori fit, re, ueluti cum soluit quod promisit.
また、言葉によって何か契約を結んだとき、債務は物によって、または言葉によって解消されるべきである。 言葉による(解消)とは、たとえば約束者に対して口頭免除がなされるときであり、物による(解消)とは、たとえば彼が約束したものを弁済するときである。
aeque cum emptio uel uenditio uel locatio contracta est, quoniam consensu nudo contrahi potest, etiam dissensu contrario dissolui potest.
同様に、売買または賃貸借が締結されたとき、それらは合意のみによって締結されうるのであるから、反対の不合意(合意解除)によっても解消されうる。