Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §46.3.39.pr

弁済金の寄託と危険負担の帰属

7694 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

弁済のための金銭を両替商に預けた場合の危険負担について、債権者の受領遅滞や履行提供の適否を考慮した原則を述べ、さらに売買の双方が不信感から寄託を行った場合への適用を論じる。

[IDEM libro octauo quaestionum. ] §46.3.39.prSi, soluturus pecuniam tibi, iussu tuo signatam eam apud nummularium, quoad probaretur, deposuerim, tui periculi eam fore Mela libro decimo scribit.
[同、設問集第8巻] あなたに金銭を弁済しようとして、あなたの指示により、その真偽が検証されるまで、封印した金銭を両替商のもとに預けた場合、その金銭はあなたの危険負担になる、とメラは第10巻に書いている。
quod uerum est, cum eo tamen, ut illud maxime spectetur, an per te steterit, quo minus in continenti probaretur: nam tunc perinde habendum erit, ac si parato me soluere tu ex aliqua causa accipere nolles.
これは正しいが、ただし、直ちに検証がなされないことがあなたの側に起因したかどうかが、特に考慮されるべきであるという留保を伴う。 なぜならその場合には、私が弁済する準備ができているのに、あなたが何らかの理由で受け取ることを望まなかった場合と同様に扱われるべきだからである。
in qua specie non utique semper tuum periculum erit: quid enim, si inopportuno tempore uel loco optulerim? his consequens esse puto, ut etiam, si et emptor nummos et uenditor mercem, quod inuicem parum fidei haberent, deposuerint, et nummi emptoris periculo sint (utique si ipse eum, apud quem deponerentur, elegerit) et nihilo minus merx quoque, quia emptio perfecta sit.
そのような場合において、常に必ずあなたの危険負担になるわけではない。 なぜなら、もし不適当な時期や場所で私が提供したとしたら、どうなるだろうか。 これらから、買主と売主が互いに十分に信用していなかったために、買主が金銭を、売主が商品を寄託したものとした場合にも、金銭は買主の危険負担になり(とりわけ彼自身が寄託先を選んだ場合にはそうである)、かつそれにもかかわらず商品もまた、売買契約が完成しているがゆえに(買主の危険負担になる)、という帰結になると私は考える。

語釈・文法注

  1. §46.3.39.prcum eo tamen, ut — 制限・留保の ut 節を導く慣用表現で、「ただし〜という条件で」「〜という制限付きで」を意味する。
  2. §46.3.39.pran per te steterit, quo minus — 「(人の)せいで〜できない」を意味する idiomatic な構文 `stare per aliquem quominus...` が、間接疑問を導く `an` の下で接続法完了 `steterit` となっている。
  3. §46.3.39.pret nihilo minus merx quoque — 主動詞(述語部)の省略。`et nihilo minus merx quoque` の後に、前文の文脈から `emptoris periculo sit`(買主の危険負担になる)が省略されている。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §46.3.39.pr. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:46.3.39.pr

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。