Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §46.3.21.pr

主債務の不足分に関する問答契約と免責の効力

7676 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

ティティウスの債務の不足分をセイウスと問答契約した場合に、主債務者への請求や条件付債務者への訴訟提起が相互の免責に与える影響、および債務の条件性について論じている。

[PAULUS libro decimo ad Sabinum. ] §46.3.21.prSi decem stipulatus a Titio deinde stipuleris a Seio, quanto minus ab illo consecutus sis: etsi decem petieris a Titio, non tamen absoluitur Seius: quid enim, si condemnatus Titius nihil facere potest? sed et si cum Seio prius egeris, Titius in nullam partem liberatur: incertum quippe est, an omnino Seius debiturus sit: denique si totum Titius soluerit, nec debitor fuisse uidebitur Seius, quia condicio eius deficit.
[パウルス『サビヌス註釈』第10巻] もしあなたがティティウスから10を問答契約し、その後にセイウスから「あの者から得たものがどれだけ少ないか」を問答契約したなら、あなたがティティウスに10を請求したとしても、セイウスは免責されない。 というのも、敗訴判決を受けたティティウスが何も支払うことができないとしたらどうなるだろうか。 しかしまた、もしあなたが先にセイウスに対して訴えを提起したとしても、ティティウスはどの部分についても解放されない。 なぜなら、セイウスがそもそも債務を負うことになるかどうかは不確実だからである。 結局、もしティティウスが全額を支払ったなら、セイウスは債務者であったとはみなされないであろう。 彼の条件が不成就となるからである。

語釈・文法注

  1. §46.3.21.prquanto minus ab illo consecutus sis — 動詞 stipuleris の目的格となる間接疑問節。「ティティウス(ab illo)からどれだけ少なくあなたが獲得するか」という、不足額(差額)を目的とする条件付問答契約(stipulatio)の内容を表す。
  2. §46.3.21.prnihil facere potest — ここでの facere は「(債務を)履行する、支払う(soluere)」ことを意味する。したがって、主語である condemnatus Titius(敗訴判決を受けたティティウス)が「弁済する資力がない」状態を指している。
  3. §46.3.21.prcondicio eius deficit — セイウスの債務は、ティティウスの弁済に不足があることを条件とする条件付債務であるため、ティティウスが全額を支払った場合にはその条件は「不成就(deficit)」となり、セイウスは遡及的に一度も債務者でなかったとみなされる。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §46.3.21.pr. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:46.3.21.pr

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。