[IDEM libro quinquagensimo tertio digestorum. ]
[同著者、学説彙纂第五十三巻] 保証人は、主債務者(約束者)が義務を負っていない相手に対して、義務を負うことはできない。
§46.1.16.prFideiussor obligari non potest ei, apud quem reus promittendi obligatus non est. quare si seruus communis Titii et Sempronii nominatim Titio dari stipulatus fuerit et fideiussorem ita interrogauerit: 'Titio aut Sempronio id dare spondes?', Titius quidem petere a fideiussore poterit, Sempronii uero persona in hoc solum interposita uidebitur, ut solui ei ante litem contestatam et ignorante uel inuito Titio possit.
それゆえ、もしティティウスとセンプローニウスの共有奴隷が、名指しでティティウスに与えられるよう約定し、保証人に対して次のように問いかけたならば、「ティティウスまたはセンプローニウスにそれを与えることを約束するか? 」、ティティウスは確かに保証人に請求することができるであろうが、センプローニウスという人物は、訴訟係属前であり、かつティティウスが知らないか、あるいは意に反している場合であっても、センプローニウスに対して支払うことができる、というこの目的のためだけに介在したとみなされるであろう。
§46.1.16.1Qui certo loco dari promisit, aliquatenus duriori condicioni obligatur, quam si pure interrogatus fuisset: nullo enim loco alio, quam in quem promisit, soluere inuito stipulatore potest.
特定の場所で与えることを約束した者は、無条件で問われた場合よりも、ある程度厳しい条件に拘束される。 なぜなら、約束した場所以外のいかなる場所でも、約定者(債権者)の意に反して支払うことはできないからである。
quare si reum pure interrogauero et fideiussorem cum adiectione loci accepero, non obligabitur fideiussor.
それゆえ、もし私が主債務者に対して無条件に問い、保証人を場所の追加を伴って受け入れたならば、保証人は義務を負わない。
§46.1.16.2Sed et si reus, Romae constitutus, Capuae dari promiserit, fideiussor Ephesi, perinde non obligabitur fideiussor, ac si reus sub condicione promisisset, fideiussor autem in diem certam uel pure promisisset.
しかしまた、ローマにいる主債務者がカプアで与えることを約束し、保証人がエペソスで約束した場合にも、あたかも主債務者が条件付きで約束し、保証人が一定の期日付きで、あるいは無条件で約束した場合と同様に、保証人は義務を負わない。
§46.1.16.3Fideiussor accipi potest, quotiens est aliqua obligatio ciuilis uel naturalis, cui applicetur.
保証人は、それに適用される何らかの市民法上または自然法上の債務が存在する限り、受け入れることができる。
§46.1.16.4Naturales obligationes non eo solo aestimantur, si actio aliqua eorum nomine competit, uerum etiam cum soluta pecunia repeti non potest: nam licet minus proprie debere dicantur naturales debitores, per abusionem intellegi possunt debitores et, qui ab his pecuniam recipiunt, debitum sibi recepisse.
自然債務は、それらの名において何らかの訴えが成立することによってのみ評価されるのではなく、支払われた金銭が返還請求され得ない場合にも評価される。 なぜなら、自然債務者が「負うている」と言われることは厳密には不適切であるとしても、言葉の拡張によって債務者と解され、彼らから金銭を受け取る者は、自分に対して債務が支払われたと解され得るからである。
§46.1.16.5Stipulatione in diem concepta fideiussor si sub condicione acceptus fuerit, ius eius in pendenti erit, ut, si ante diem condicio impleta fuerit, non obligetur, si concurreret dies et condicio uel etiam diem condicio secuta fuerit, obligetur.
期日付きで構想された約定において、保証人が条件付きで受け入れられた場合、彼の権利は未定の状態になり、期日前に条件が成就した場合には、義務を負わず、期日と条件が同時に到来するか、あるいは条件が期日の後に続いた場合には、義務を負う。
§46.1.16.6Cum fideiussor hoc modo acceptus esset: 'si reus quadraginta, quae ei credidi, non soluerit, fide tua esse iubes?', uerisimile est id actum, ut, cum appellatus reus non soluisset, fideiussor teneretur.
保証人が次のような方法で受け入れられた場合、「主債務者が、私が彼に貸した四十を支払わなかった場合、あなたが保証することを命じるか? 」、訴えかけられた主債務者が支払わなかったときに、保証人が責任を負う、という合意がなされたとみるのがもっともらしい。
sed et si reus, antequam appellaretur, decessisset, fideiussor obligatus erit, quia hoc quoque casu uerum est reum non soluisse.
しかしまた、主債務者が請求される前に死亡した場合であっても、保証人は義務を負うであろう。 なぜなら、この場合においても、主債務者が支払わなかったということは真実だからである。