Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §45.2.6.pr-45.2.6.3

一方のみの回答と共同関係の成立要件

7495 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

共同債務者の設定において一方のみが答えた場合の債務の帰属、保証人の設定の自由、一方のみへの約束、および行為や時間の僅かな介入が共同関係の成立を妨げないことについて論じる。

[IDEM libro quinquagensimo secundo digestorum. ] §45.2.6.prDuos reos promittendi facturus si utrumque interrogauero, sed alter dumtaxat responderit, uerius puto eum qui responderit obligari: neque enim sub condicione interrogatio in utriusque persona fit, ut ita demum obligetur, si alter quoque responderit.
[同著者(ユリアヌス)著『学説彙纂』第52巻] 二人の約束の共同債務者を設定しようとして、私が両者に問いかけたものの、一方のみが答えた場合、答えたその者が義務を負うと考える方がより正しい。 というのも、他方も答えた場合に初めてその者が義務を負うというような条件の下で、双方の人格において問いかけが行われるわけではないからである。
§45.2.6.1Duobus autem reis constitutis quin liberum sit stipulatori uel ab utroque uel ab altero dumtaxat fideiussorem accipere, non dubito.
しかし、二人の共同債務者が設定された場合、約束推進者が、両者からであれ、あるいは一方のみからであれ、保証人を受け取ることが自由であるということについて、私は疑わない。
§45.2.6.2Sed si a duobus reis stipulandi interrogatus respondisset uni se spondere, ei soli tenetur.
だが、二人の約束の共同債権者から問いかけられて、一方に対してのみ自分が約束すると答えた場合には、彼はその者に対してのみ義務を負う。
§45.2.6.3Duo rei sine dubio ita constitui possunt, ut et temporis ratio habeatur, intra quod uterque respondeat: modicum tamen interuallum temporis, item modicus actus, qui modo contrarius obligationi non sit, nihil impedit, quo minus duo rei sunt.
二人の共同関係者は、その時間内に双方が答えるべき期間も考慮されるような方法で設定され得ることは疑いない。 しかしながら、僅かな時間の隔たり、同様に、債務に矛盾しない限りでの、僅かな行為は、二人の共同関係者が成立することを何ら妨げない。
fideiussor quoque interrogatus inter duorum reorum responsa si responderit, potest uideri non impedire obligationem reorum, quia nec longum spatium interponitur nec is actus, qui contrarius sit obligationi.
保証人もまた、二人の共同債務者の回答の間に問いかけられて答えたならば、共同債務者の債務を妨げないとみなされ得る。 なぜなら、長い時間が置かれるわけでもなく、また債務に矛盾するような行為が置かれるわけでもないからである。

語釈・文法注

  1. §45.2.6.prDuos reos promittendi facturus — facturus は未来能動分詞であり、条件節の述語である動詞 interrogauero の主語(第一人称単数)と性・数・格で一致し、意図や目的(「設定しようとして」)を表している。
  2. §45.2.6.prut ita demum obligetur, si — ut 節は、直前の sub condicione の具体的な内容を説明する名詞節または結果節。ita demum..., si... は「他方も答えた場合に初めて〜する」という制限的な条件関係を表す。
  3. §45.2.6.1quin liberum sit... non dubito — 否定を伴う疑いの動詞 non dubito に導かれる quin 節であり、接続法(sit)をとる。「…であることを疑わない」という意味になる。
  4. §45.2.6.3quo minus duo rei sunt — 妨害を表す動詞の否定(nihil impedit)に導かれ、「…することを妨げない」を意味する quo minus 節。文中の動詞は直説法現在(sunt)であるが、接続法(sint)と同等の名詞的機能を果たしている。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §45.2.6.pr-45.2.6.3. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:45.2.6.pr-45.2.6.3

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。