[IDEM libro quinquagensimo secundo digestorum. ] §45.2.6.prDuos reos promittendi facturus si utrumque interrogauero, sed alter dumtaxat responderit, uerius puto eum qui responderit obligari: neque enim sub condicione interrogatio in utriusque persona fit, ut ita demum obligetur, si alter quoque responderit.
[같은 저자, 『학설휘찬』 제52권] 두 사람의 공동채무자를 설정하고자 하여 내가 양자에게 물었으나 오직 한 사람만이 대답한 경우, 대답한 그 사람이 채무를 지는 것이 더 타당하다고 나는 생각한다. 왜냐하면 각자의 인격에서 질문이 조건부로 이루어지는 것이 아니며, 다른 사람도 대답해야 비로소 채무를 지게 되는 것은 아니기 때문이다.
§45.2.6.1Duobus autem reis constitutis quin liberum sit stipulatori uel ab utroque uel ab altero dumtaxat fideiussorem accipere, non dubito.
그러나 두 사람의 공동채무자가 설정되었을 때, 채권자가 양자 모두로부터 또는 어느 한 사람으로부터만 보증인을 세우는 것이 자유롭다는 점에 대해서는 나는 의심하지 않는다.
§45.2.6.2Sed si a duobus reis stipulandi interrogatus respondisset uni se spondere, ei soli tenetur.
하지만 두 사람의 공동채권자로부터 질문을 받고 그 중 한 사람에게만 약속하겠다고 대답했다면, 그는 오직 그 사람에게만 채무를 진다.
§45.2.6.3Duo rei sine dubio ita constitui possunt, ut et temporis ratio habeatur, intra quod uterque respondeat: modicum tamen interuallum temporis, item modicus actus, qui modo contrarius obligationi non sit, nihil impedit, quo minus duo rei sunt.
두 사람의 공동당사자는 의심의 여지 없이 그 시간 안에 양자가 대답해야 할 기간도 고려되는 방식으로 설정될 수 있다. 그러나 약간의 시간적 간격이나, 채무에 모순되지 않는 한에서의 약간의 행위의 개입은 그들이 두 사람의 공동당사자가 되는 것을 아무런 방해하지 않는다.
fideiussor quoque interrogatus inter duorum reorum responsa si responderit, potest uideri non impedire obligationem reorum, quia nec longum spatium interponitur nec is actus, qui contrarius sit obligationi.
보증인 또한 질문을 받고 두 공동채무자의 답변 사이에 대답했다 하더라도, 공동채무자들의 채무를 방해하지 않는 것으로 보일 수 있다. 왜냐하면 긴 시간이 개입된 것도 아니고 채무에 모순되는 행위가 개입된 것도 아니기 때문이다。