[ULPIANUS libro quadragensimo septimo ad Sabinum. ]
[ウルピアーヌス著『サビヌス註釈』第47巻] 二人の約束の共同債務者において、更改が起こるのではないかという懸念は無用である。
§45.2.3.prIn duobus reis promittendi frustra timetur nouatio: nam licet ante prior responderit posterior etsi ex interuallo accipiatur, consequens est dicere pristinam obligationem durare et sequentem accedere: et parui refert, simul spondeant an separatim promittant, cum hoc actum inter eos sit, ut duo rei constituantur: neque ulla nouatio fiet.
なぜなら、たとえ先に最初の者が答え、その後で後の者が受け入れられるとしても、元の債務は存続し、後続の債務が追加されると言うのが論理的帰結だからである。 そして、二人の共同債務者が設立されるということが彼らの間で合意されている限り、彼らが同時に約束しようが、別々に約束しようが、ほとんど重要ではない。 そして、いかなる更改も生じない。
§45.2.3.1Ubi duo rei facti sunt, potest uel ab uno eorum solidum peti: hoc est enim duorum reorum, ut unusquisque eorum in solidum sit obligatus possitque ab alterutro peti.
二人の共同債務者が成立したときは、そのうちの一人からでも全額を請求することができる。 というのも、各人が全額について義務を負い、どちらか一方からでも請求されうること、これが二人の共同債務者の性質だからである。
et partes autem a singulis peti posse nequaquam dubium est, quemadmodum et a reo et fideiussore petere possumus.
また、各人から一部ずつ請求できることは全く疑いがない。 それは、我々が主債務者と保証人の双方から請求することができるのと同様である。
utique enim cum una sit obligatio, una et summa est, ut, siue unus soluat, omnes liberentur, siue soluatur, ab altero liberatio contingat.
なぜなら、とにかく債務が一つである以上、金額も一つであり、したがって、一人が支払えば全員が解放され、あるいは支払いがなされれば、他方についても解放が生じるからである。