[POMPONIUS libro tertio ex Plautio. ] §45.1.90.prCum stipulati sumus pro usuris legitimis poenam in singulos menses, si sors soluta non sit, etiamsi sortis obligatio in iudicium sit deducta, adhuc tamen poena crescit, quia uerum est solutam pecuniam non esse.
[ポンポニウス、プラウティウス注解第3巻] 元本が支払われない場合に、法定利息の代わりに毎月の違約金を支払う旨を我々が問約したとき、たとえ元本の債務が裁判に導入されたとしても、やはりなお違約金は増加する。 なぜなら、金銭が支払われていないということは真実であるからである。