Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §45.1.64.pr

条件付き定期給付約定と成就前の給付の帰趨

7411 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

条件付きで毎年一定額の給付を行う約定において、条件成就までに数年を要した場合、その過去の期間の給付は条件成就時にまとめて支払われるべきであり、約定は有効であると判断する。

[IDEM libro septimo quaestionum. ]
[同著者、発問集第7巻] 次のような約定が交わされた。
§45.1.64.prHuiusmodi stipulatio interposita est: 'si Titius consul factus fuerit, tum ex hac die in annos singulos dena dari spondes?' post triennium condicio exstitit: an huius temporis nomine agi possit, non immerito dubitabitur.
「もしティティウスが執政官になったなら、その時、この日から毎年十が与えられることを約束するか。 」三年の後に条件が成就した。 この期間の名目において訴えを提起できるか否かについて、疑念が生じるのももっともである。
respondit eam stipulationem utilem esse ita, ut in ea eorum quoque annorum, qui ante impletam condicionem intercesserint, praestatio in id tempus collata intellegatur, ut sententia eius sit talis: tunc cum Titius consul factus fuerit, in annos singulos, etiam praeteriti temporis habita ratione, dena praestentur.
彼は、その約定は以下のように有効であると答えた。 すなわち、その約定においては、条件が成就する前に経過した諸年の給付もまた、その時点に繰り延べられたものと解される。 したがって、その趣旨は次のようである。 「ティティウスが執政官になったその時に、過去の期間をも考慮に入れた上で、毎年十が給付されるものとする。 」

語釈・文法注

  1. §45.1.64.prante impletam condicionem — 前置詞 "ante" に受動完了分詞 "impletam" が名詞 "condicionem" と一致して結合しており、「満たされた条件の前に」ではなく「条件が満たされる(成就する)前に」という事態の発生を表す(いわゆる ab urbe condita 型の構成)。
  2. §45.1.64.pragi possit — 法律用語としての動詞 "agere"(訴えを提起する、提訴する)の受動非人称用法。前置詞句 "huius temporis nomine"(この期間の名目で、この期間に関して)を伴い、「(この期間について)訴訟を提起し得るか」を意味する。
  3. §45.1.64.prcollata — 動詞 "conferre" の受動完了分詞で、ここでは給付(praestatio)が将来の特定の時点(id tempus、すなわち条件成就の時)へと「延期された」「繰り延べられて合算された」ことを意味する。
  4. §45.1.64.prhabita ratione — 名詞 "ratio"(考慮、計算)と分詞 "habita" からなる独立奪格構文。「考慮に入れられた上で」「計算された上で」を意味する。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §45.1.64.pr. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:45.1.64.pr

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。