[SCAEUOLA libro quinto responsorum.
[スカエウォラ、答弁集第5巻。
]
] ある者が次のように約束した場合。
§45.1.135.prSi ita quis promiserit: 'decem tibi dabo, qua die petieris, et eorum usuras in dies triginta', quaero, usurae utrum ex die stipulationis an ex die, qua petita sors fuerit, debeantur.
「そなたが請求した日に、私はそなたに10を与え、また30日に対するその利息を与える。 」利息は問答契約の日から義務づけられるべきか、それとも元本が請求された日から義務づけられるべきかが尋ねられる。
respondit secundum ea quae proponerentur ex die stipulationis deberi, nisi aliud actum manifeste probaretur.
答えた。 提示された事実に従えば、別段の合意があったことが明白に証明されない限り、問答契約の日から義務づけられる。
§45.1.135.1Item quaesitum est, quando pecuniam reddere debebo 'cum primum petierit'.
同様に、私が「最初に請求したときに」金銭をいつ返還すべきかが尋ねられた。
respondit uerba quae proponerentur ex die, quo stipulatio facta esset, initium capere.
答えた。 提示された文言は、問答契約がなされた日から効力を開始する。
§45.1.135.2Seia cauit Lucio Titio, quod mandante eo hortos emisset, cum pretium omne cum usuris ab eo recepisset, se in eum proprietatem hortorum translaturam: deinde in continenti inter utrumque conuenit, ut intra kalendas Apriles primas uniuersam summam mandator numeraret et hortos acciperet.
セイアはルキウス・ティティウスに対し、彼の委任によって庭園を購入したので、利息を付した代金全額を彼から受け取った時に、庭園の所有権を彼に移転することを保証した。 その後直ちに、二人の間で、最初の4月1日までに委任者が全額を支払い、庭園を受け取るという合意がなされた。
quaeritur, cum ante kalendas Apriles non omne pretium cum usuris a Lucio Titio Seiae solutum sit, interposito tamen modico tempore reliquum pretium cum usuris Seiae Titius soluere paratus fuerit neque Seia accipere uoluit et usque in hodiernum per Titium non stet, quo minus reliquum solueret, an nihilo minus Lucius Titius, si Seiae uniuersam pecuniam soluere paratus sit, ex stipulatu agere possit.
4月1日より前に、利息を付した代金全額がルキウス・ティティウスからセイアに支払われなかったが、しかし少しの時間が経過した後、ティティウスが利息を付した残額をセイアに支払う準備をし、セイアがそれを受け取ることを拒み、今日に至るまで残額を支払わないことについてティティウスの側に帰責事由がない場合、それでもルキウス・ティティウスが、セイアに全額を支払う準備ができているなら、問答契約に基づく訴えを提起できるかが尋ねられる。
respondit posse, si non multo post optulisset nec mulieris quicquam propter eam moram interesset: quod omne ad iudicis cognitionem remittendum est.
答えた。 もしそれほど遅れずに提供し、かつその遅滞のために女性に何の不利益も生じていなかったのであれば、提起できる。 このすべての事項は、審判官の審理に委ねられるべきである。
§45.1.135.3Ea lege donatum sibi esse a Seia seruum et traditum, ut ne ad fratrem eius aut filium aut uxorem aut socrum perueniret, scripsit et haec ita stipulante Seia spopondit Titius, qui post biennium heredes reliquit Seiam et fratrem, cui ne seruiret, expressum erat: quaeritur an Seia cum fratre et coherede ex stipulatu agere possit.
セイアから奴隷が、その兄弟、息子、妻、または義母のもとに至らないようにするという条件で自身に贈与され、引き渡された、とティティウスは書面に記し、かつセイアがそのように問答契約を求めるのに従って約束した。 ティティウスは2年後に、セイアと、仕えてはならないと明記されていた兄弟を相続人として残して死んだ。 セイアが、その兄弟であり共同相続人である者に対して問答契約に基づく訴えを提起できるかが尋ねられる。
respondit posse in id, quod eius interest.
答えた。 彼女の利益となる範囲において提起できる。
§45.1.135.4Filia, quae de inofficioso agere instituit et transegit postea cum heredibus stipulatione interposita et subiecta doli clausula, apud praefectum de falso testamento egit nec probauit: quaero, an ex doli clausula possit conueniri.
遺留分侵害の訴えを提起することを開始し、その後、悪意条項が付加された問答契約を交わして相続人たちと和解した娘が、長官の前で偽造遺言の訴えを提起したが立証できなかった。 彼女が悪意条項に基づいて訴えられ得るかが尋ねられる。
respondi nihil ad eam stipulationem id, quod postea actum proponeretur, pertinere.
答えた。 その後に引き起こされたと提示されている行為は、その問答契約に何ら影響を及ぼさない。