[ULPIANUS libro septuagensimo quinto ad edictum. ] §44.2.7.prSi quis, cum totum petisset, partem petat, exceptio rei iudicatae nocet, nam pars in toto est: eadem enim res accipitur et si pars petatur eius, quod totum petitum est.
[ウルピアーヌス、告示注解第75巻] もし誰かが、全体を請求した後に、一部を請求する場合、既判力の抗弁が障害となる。 なぜなら、一部は全体の中にあるからである。 すなわち、全体が請求されたもののうち一部が請求される場合も、同一の物が請求されていると受け止められるからである。
nec interest, utrum in corpore hoc quaeratur an in quantitate uel in iure.
そして、このことが有体物において問われているのか、分量においてか、あるいは権利においてかは重要ではない。
proinde si quis fundum petierit, deinde partem petat uel pro diuiso uel pro indiuiso, dicendum erit exceptionem obstare.
したがって、もし誰かが土地を請求し、その後に分割された形、あるいは未分割の形で一部を請求する場合、抗弁が障害となると言わなければならない。
proinde et si proponas mihi certum locum me petere ex eo fundo, quem peti, obstabit exceptio.
したがってまた、私が請求したその土地から特定の場所を私が請求すると君が仮定する場合にも、抗弁が障害となるであろう。
idem erit probandum et si duo corpora fuerint petita, mox alterutrum corpus petatur: nam nocebit exceptio.
二つの有体物が請求され、その後でどちらか一方の有体物が請求される場合にも、同様のことが承認されなければならない。 なぜなら、抗弁が障害となるからである。
item si quis fundum petierit, mox arbores excisas ex eo fundo petat, aut insulam petierit, deinde aream petat, uel tigna uel lapides petat: item si nauem petiero, postea singulas tabulas uindicem:
同様に、誰かが土地を請求し、その後にその土地から伐採された樹木を請求する場合、あるいは建物を請求し、その後にその敷地を請求するか、あるいは木材や石材を請求する場合もそうである。 同様に、私が船を請求し、その後に個々の板を請求する場合もそうである。
§44.2.7.1si ancillam praegnatem petiero et post litem contestatam conceperit et pepererit, mox partum eius petam: utrum idem petere uideor an aliud, magnae quaestionis est.
もし私が妊娠している女奴隷を請求し、訴訟係属の後に彼女が身ごもって出産し、その後に私がその子供を請求する場合、私が同一のものを請求していると見なされるのか、それとも別のものを請求していると見なされるのかは、大きな議論のある問題である。
et quidem ita definiri potest totiens eandem rem agi, quotiens apud iudicem posteriorem id quaeritur, quod apud priorem quaesitum est.
そして、実にこのように定義されうる。 すなわち、後の裁判官の前で、前の裁判官の前で問われたことが問われる場合は常に、同一の訴訟物について争われている、と。
§44.2.7.2In his igitur fere omnibus exceptio nocet: sed in cementis et tignis diuersum est: nam is, qui insulam petit, si cementa uel tigna uel quid aliud suum petat, in ea condicione est, ut uideatur aliud petere: etenim cuius insula est, non utique et cementa sunt: denique ea, quae iuncta sunt aedibus alienis, separata dominus uindicare potest.
したがって、これらほぼすべての場合において抗弁は障害となる。 しかし、石材や木材においては異なる。 なぜなら、建物を請求する者が、石材や木材、あるいは何か他の自分のものを請求する場合、その者は別のものを請求していると見なされるような状況にあるからである。 というのも、建物の所有者である者の、必ずしもその石材もその者のものというわけではないからである。 結局のところ、他人の建物に結合されている物は、分離されたときに所有者が請求することができるのである。
§44.2.7.3De fructibus eadem quaestio est et de partu: haec enim nondum erant in rebus humanis, sed ex ea re sunt, quae petita est: magisque est, ut ista exceptio non noceat.
果実についても子供についても同様の疑問がある。 なぜなら、これらはまだこの世に存在していなかったが、請求された物から生じたものであるからである。 そして、そのような抗弁が障害とならないとする方が、より有力である。
plane si in restitutionem uel fructus uel etiam partus uenerunt aestimatique sunt, consequens erit dicere exceptionem obiciendam.
明らかに、もし果実または子供までもが返還の対象に入っており、価格査定されていた場合には、抗弁が対抗されるべきであると言うのが論理的帰結となる。
§44.2.7.4Et generaliter, ut Iulianus definit, exceptio rei iudicatae obstat, quotiens inter easdem personas eadem quaestio reuocatur uel alio genere iudicii.
そして一般的に、ユリアーヌスが定義するように、既判力の抗弁は、同一の当事者間で同一の問題が、別の種類の裁判においてであっても、再び取り上げられる場合には常に、障害となる。
et ideo si hereditate petita singulas res petat uel singulis rebus petitis hereditatem petat, exceptione summouebitur.
したがって、遺産を請求した後に個々の物を請求する場合、あるいは個々の物を請求した後に遺産を請求する場合、抗弁によって排除されるであろう。
§44.2.7.5Idem erit probandum et si quis debitum petierit a debitore hereditario, deinde hereditatem petat, uel contra si ante hereditatem petierit et postea debitum petat: nam et hic obstabit exceptio: nam cum hereditatem peto, et corpora et actiones omnes, quae in hereditate sunt, uidentur in petitionem deduci.
同じことは、もし誰かが相続債務者から債務を請求し、その後に遺産を請求する場合、あるいは逆に、以前に遺産を請求し、その後に債務を請求する場合にも、承認されなければならない。 なぜなら、ここでも抗弁が障害となるからである。 というのも、私が遺産を請求するとき、遺産の中にある有体物も訴えもすべて、請求の中に持ち込まれていると見なされるからである。