[ULPIANUS libro septuagensimo quinto ad edictum. ] §44.2.7.prSi quis, cum totum petisset, partem petat, exceptio rei iudicatae nocet, nam pars in toto est: eadem enim res accipitur et si pars petatur eius, quod totum petitum est.
[울피아누스, 고시주해 제75권] 만약 누군가가 전부를 청구한 뒤에 일부를 청구한다면, 기판력의 항변이 장애가 된다. 왜냐하면 일부는 전부 속에 있기 때문이다. 즉, 전부가 청구되었던 것의 일부가 청구되는 경우에도 동일한 물건이 청구되는 것으로 받아들여지기 때문이다.
nec interest, utrum in corpore hoc quaeratur an in quantitate uel in iure.
그리고 이것이 개개의 물건에서 문제되는지, 수량에서인지, 또는 권리에서인지는 중요하지 않다.
proinde si quis fundum petierit, deinde partem petat uel pro diuiso uel pro indiuiso, dicendum erit exceptionem obstare.
따라서 만약 누군가가 토지를 청구한 뒤, 분할된 형태나 분할되지 않은 형태로 일부를 청구한다면, 항변이 장애가 된다고 말해야 할 것이다.
proinde et si proponas mihi certum locum me petere ex eo fundo, quem peti, obstabit exceptio.
따라서 또한, 내가 청구했던 그 토지 중에서 내가 특정한 장소를 청구하는 것으로 그대가 나에게 상정한다면, 항변이 장애가 될 것이다.
idem erit probandum et si duo corpora fuerint petita, mox alterutrum corpus petatur: nam nocebit exceptio.
두 개의 개별 물건이 청구되었고, 그 후 둘 중 어느 하나의 물건이 청구되는 경우에도 동일한 점이 승인되어야 한다. 왜냐하면 항변이 장애가 될 것이기 때문이다.
item si quis fundum petierit, mox arbores excisas ex eo fundo petat, aut insulam petierit, deinde aream petat, uel tigna uel lapides petat: item si nauem petiero, postea singulas tabulas uindicem:
마찬가지로 누군가가 토지를 청구하고, 곧바로 그 토지에서 벌채된 나무들을 청구하는 경우, 혹은 건물을 청구하고 이어서 그 대지를 청구하거나, 목재나 석재를 청구하는 경우도 그러하다. 마찬가지로 내가 선박을 청구하고, 나중에 개개의 판자들을 청구하는 경우도 그러하다.
§44.2.7.1si ancillam praegnatem petiero et post litem contestatam conceperit et pepererit, mox partum eius petam: utrum idem petere uideor an aliud, magnae quaestionis est.
만약 내가 임신한 여노예를 청구하였고, 소송계속 후에 그녀가 임신하여 출산하여, 곧바로 그 자식을 청구한다면, 내가 동일한 것을 청구하는 것으로 보이는지 아니면 다른 것을 청구하는 것으로 보이는지는 큰 논쟁거리이다.
et quidem ita definiri potest totiens eandem rem agi, quotiens apud iudicem posteriorem id quaeritur, quod apud priorem quaesitum est.
그리고 실로 다음과 같이 정의될 수 있다. 즉, 후속 법관 앞에서 제기된 의문이 선행 법관 앞에서 제기된 의문과 같을 때마다 동일한 소송물로 다투어지는 것이라고.
§44.2.7.2In his igitur fere omnibus exceptio nocet: sed in cementis et tignis diuersum est: nam is, qui insulam petit, si cementa uel tigna uel quid aliud suum petat, in ea condicione est, ut uideatur aliud petere: etenim cuius insula est, non utique et cementa sunt: denique ea, quae iuncta sunt aedibus alienis, separata dominus uindicare potest.
따라서 이들 거의 모든 경우에 항변이 장애가 된다. 그러나 석재와 목재에서는 다르다. 왜냐하면 건물을 청구하는 자가 석재나 목재 또는 그 밖의 자신의 물건을 청구하는 경우, 그는 다른 것을 청구하는 것으로 보이는 상태에 있기 때문이다. 왜냐하면 건물이 누구의 것이라고 해서 반드시 그 석재도 그의 것인 것은 아니기 때문이다. 결국, 타인의 건물에 부합되어 있는 것들은 분리되었을 때 소유자가 청구할 수 있다.
§44.2.7.3De fructibus eadem quaestio est et de partu: haec enim nondum erant in rebus humanis, sed ex ea re sunt, quae petita est: magisque est, ut ista exceptio non noceat.
과실에 대해서도 자식에 대해서와 동일한 의문이 존재한다. 왜냐하면 이것들은 아직 인간 세상에 존재하지 않았지만, 청구된 물건으로부터 생겨난 것이기 때문이다. 그리고 이러한 항변이 장애가 되지 않는다는 편이 더 타당하다.
plane si in restitutionem uel fructus uel etiam partus uenerunt aestimatique sunt, consequens erit dicere exceptionem obiciendam.
분명히 만약 과실이나 심지어 자식까지도 반환의 대상에 들어갔고 평가되었다면, 항변이 제시되어야 한다고 말하는 것이 당연한 귀결일 것이다.
§44.2.7.4Et generaliter, ut Iulianus definit, exceptio rei iudicatae obstat, quotiens inter easdem personas eadem quaestio reuocatur uel alio genere iudicii.
그리고 일반적으로 율리아누스가 정의하듯이, 동일한 당사자 사이에서 동일한 쟁점이 다른 종류의 재판에서라 할지라도 다시 제기될 때마다 기판력의 항변이 장애가 된다.
et ideo si hereditate petita singulas res petat uel singulis rebus petitis hereditatem petat, exceptione summouebitur.
그러므로 상속권을 청구한 후에 개별 물건들을 청구하거나, 개별 물건들을 청구한 후에 상속권을 청구하는 경우, 항변에 의해 배제될 것이다.
§44.2.7.5Idem erit probandum et si quis debitum petierit a debitore hereditario, deinde hereditatem petat, uel contra si ante hereditatem petierit et postea debitum petat: nam et hic obstabit exceptio: nam cum hereditatem peto, et corpora et actiones omnes, quae in hereditate sunt, uidentur in petitionem deduci.
동일한 점이 만약 누군가가 상속채무자로부터 채무를 청구한 뒤 상속권을 청구하거나, 반대로 이전에 상속권을 청구하고 나중에 채무를 청구하는 경우에도 승인되어야 한다. 왜냐하면 여기에서도 항변이 장애가 될 것이기 때문이다. 왜냐하면 내가 상속권을 청구할 때, 상속 재산 속에 있는 개별 물건들과 모든 소송이 청구 속에 포함된 것으로 여겨지기 때문이다.