[PAULUS libro singulari de conceptione formularum. ] §44.1.20.prExceptiones opponuntur aut quia factum sit quod fieri oportet, aut quia factum sit quod fieri non oportuit, aut quia factum non sit quod fieri debuerat.
[パウルス、公式書式作成論単一巻] 抗弁が提出されるのは、なされるべきことがなされたためか、なされるべきではないことがなされたためか、あるいはなされるべきであったことがなされなかったためである。
quia factum est, quod fieri oportuit, datur exceptio rei uenditae et traditae et rei iudicatae: quia factum est, quod fieri non oportuit, datur exceptio doli mali: quia non factum est, quod fieri debuit, ut bonorum possessionis non datae.
なされるべきことがなされたためとして、売却かつ引き渡された物の抗弁および既判力の抗弁が与えられ、なされるべきではないことがなされたためとして、悪意の抗弁が与えられ、なされるべきであったことがなされなかったためとして、たとえば遺産占有が与えられなかった場合の抗弁などが与えられる。