[ULPIANUS libro sexagensimo octauo ad edictum. ] §43.8.2.31Deinde ait praetor: 'quo ea uia idque iter deterius sit fiat'.
次に法務官は言う。 「それによってその道路およびその通路がより悪くされ、あるいはより悪くなるような」。
hoc siue statim deterior uia sit, siue postea: ad hoc enim pertinent haec uerba 'sit fiat': etenim quaedam sunt talia, ut statim facto suo noceant, quaedam talia, ut in praesentiarum quidem nihil noceant, in futurum autem nocere debeant.
これは、道路が直ちに悪くなる場合であれ、あるいは後になってからであれ適用される。 なぜなら、「される(sit)」と「なる(fiat)」というこれらの言葉はこのことに関わっているからである。 というのも、あるものはその行為によって直ちに害を及ぼすようなものであり、あるものは現時点では何も害を及ぼさないが、将来的には害を及ぼすに違いないようなものであるからである。
§43.8.2.32Deteriorem autem uiam fieri sic accipiendum est, si usus ad commeandum corrumpatur, hoc est ad eundum uel agendum, ut, cum plane fuerit, cliuosa fiat uel ex molli aspera aut angustior ex latiore aut palustris ex sicca.
道路がより悪くなるとは、往来のための使用、すなわち徒歩で行くこと、または車両を駆ることが損なわれる場合、たとえば、平坦であったものが坂道になったり、柔らかい土から荒れたり、広いものからより狭くなったり、乾燥した土地から湿地になったりする場合であると理解されるべきである。
§43.8.2.33Scio tractatum, an permittendum sit specus et pontem per uiam publicam facere: et plerique probant interdicto eum teneri: non enim oportere eum deteriorem uiam facere.
私は、公道を横切って水路や橋を作ることを許可すべきかどうか議論されたことを知っている。 そして多くの者は、その者が差止命令によって義務を負うと支持している。 なぜなら、その者が道路をより悪くすることは許されないからである。
§43.8.2.34Hoc interdictum perpetuum et populare est condemnatioque ex eo facienda est, quanti actoris intersit.
この差止命令は永久的かつ民衆的なものであり、それに基づく賠償額の算定は、原告の利益がどれほどであるかに応じてなされるべきである。
§43.8.2.35Praetor ait: 'Quod in uia publica itinereue publico factum immissum habes, quo ea uia idue iter deterius sit fiat, restituas'.
法務官は言う。 「公道または公の通路において、その道路またはその通路がより悪くされ、あるいはより悪くなるような方法で、あなたが行ったもの、または突き出させたものを保持しているなら、それを原状回復せよ。
§43.8.2.36Hoc interdictum ex eadem causa proficiscitur, ex qua et superius: et tantum interest, quod hoc restitutorium, illud prohibitorium est.
」この差止命令は、上のものと同じ原因から生じる。 そして唯一の違いは、これが原状回復的であり、あちらが禁止的であるということである。
§43.8.2.37Hoc interdicto non is tenetur, qui in uia publica aliquid fecit, sed is, qui factum habet.
この差止命令によって義務を負うのは、公道において何かを行った者ではなく、それが行われた状態を保持している者である。
proinde si alius fecit, alius factum habet, is tenetur, qui factum habet: et est hoc utilius, quia is potest restituere, qui factum immissum habet.
したがって、もしある人がそれを行い、別の人がそれを保持しているなら、保持している者が義務を負う。 そして、これの方がより有益である。 なぜなら、それが行われ、または突き出された状態を保持している者が、原状回復することができるからである。
§43.8.2.38Habere eum dicimus, qui utitur et iure possessionis fruitur, siue ipse opus fecit siue ex causa emptionis uel conductionis uel legato uel hereditate uel quo alio modo adquisiit.
我々は、自身で工事を行ったか、あるいは売買、賃貸借、遺贈、相続、もしくはその他の方法によって取得したかを問わず、それを使用し、かつ占有の権利を享受している者を、「保持している」と言う。
§43.8.2.39Unde Ofilius putat eum, qui pro derelicto reliquit id opus quod fecit, si uiam publicam corrupit et reliquit, non teneri hoc interdicto: non enim habet quod fecit.
それゆえオフィリウスは、自分が行った工事を遺棄した者について、もし彼が公道を損なって遺棄したとしても、この差止命令によっては義務を負わないと考える。 なぜなら、彼は自分が行ったものを保持していないからである。
sed an in eum actio debeat dari, uidebimus.
しかし、彼に対して訴訟が与えられるべきかどうかについては、我々が検討することになる。
et puto utile interdictum competere, ut, quod in uia publica aedificauit, restituat.
そして私は、彼が公道において建設したものを原状回復するように、補充的差止命令が認められるべきであると考える。
§43.8.2.40Si ex fundo tuo arbor in uiam publicam sic ceciderit, ut itineri sit impedimento, eamque pro derelicto habeas, non teneri Labeo scribit: si tamen, inquit, actor sua impensa arborem tollere paratus fuerit, recte tecum acturum interdicto de uia publica reficienda.
もしあなたの土地から木が公道へ、通行の妨げになるように倒れ、あなたがそれを遺棄した場合、あなたは義務を負わないとラベオは書いている。 しかし、彼が言うには、もし原告が自身の費用で木を取り除く用意があるならば、公道の修繕に関する差止命令によって、あなたを相手取って正当に訴えを起こすことができる。
sed si pro derelicto non habeas, recte tecum agi hoc interdicto.
しかし、もしあなたが遺棄していないなら、この差止命令によってあなたに対して正当に訴えが提起される。
§43.8.2.41Idem Labeo scribit, si uicinus meus uiam opere corruperit, quamuis opus, quod fecit, tam mihi quam ipsi utile sit, tamen si is uicinus fundi sui causa id fecerit, me tamen non posse hoc interdicto conueniri: si autem communiter hoc opus fieri curauerimus, utrumque nostrum teneri.
同ラベオは書いている。 もし私の隣人が工事によって道路を損なった場合、彼が行った工事が私にとっても彼自身にとっても有益であるとしても、もしその隣人が彼自身の土地のためにそれを行ったのであれば、私はこの差止命令によって訴えられることはない。 しかし、もし我々が共同でこの工事を行わせたのであれば、我々の双方が義務を負う。
§43.8.2.42Hoc interdictum locum habet etiam aduersus eum, qui dolo malo fecit, quo minus possideret uel haberet: etenim parem esse condicionem oportet eius, qui quid possideat uel habeat, atque eius, cuius dolo malo factum sit, quo minus possideret uel haberet: et mihi uidetur uera Labeonis sententia.
この差止命令は、自分が占有し、または保持しないようにするために、悪意をもって事を行った者に対しても適用される。 というのも、何かを占有し、または保持している者の状況と、自分が占有し、または保持しないようにするために悪意によって行為がなされた者の状況とは、同等であるべきだからである。 そして私には、ラベオの意見が正しいと思われる。
§43.8.2.43'Restituas' inquit.
「原状回復せよ」と彼は言う。
restituere uidetur, qui in pristinum statum reducit: quod fit, siue quis tollit id quod factum est uel reponat quod sublatum est.
元の状態に戻す者が、原状回復するとみなされる。 これは、行われたものを取り除くか、あるいは取り除かれたものを元に戻すことによって行われる。
et interdum suo sumptu: nam si ipse, quo qui interdixit, fecerit, uel iussu eius alius, aut ratum habitum sit quod fecit, ipse suis sumptibus debet restituere: si uero nihil horum interuenit, sed habet factum, tunc dicemus patientiam solam eum praestare debere.
そして時には自己の費用で行われる。 なぜなら、もし差止命令を受ける原因となった者自身がそれを行ったか、あるいはその者の命令によって他人が行ったか、またはその者が行ったことが追認された場合、その者自身が自己の費用で原状回復しなければならないからである。 しかし、もしこれらのどれも介入せず、ただ行われた状態を保持しているにすぎないなら、その時には、その者はただ容認することのみを提供すべきであると言うことになる。
§43.8.2.44Interdictum hoc non esse temporarium sciendum est: pertinet enim ad publicam utilitatem: condemnatioque ex eo facienda est, quanti actoris intersit tolli quod factum est.
この差止命令は一時的なものではないことを知っておべきである。 なぜなら、これは公の利益に関わるからである。 そして、それに基づく賠償額の算定は、行われたことが取り除かれることについて、原告の利益がどれほどであるかに応じてなされるべきである。
§43.8.2.45Praetor ait: 'Quo minus illi uia publica itinereue publico ire agere liceat, uim fieri ueto'.
法務官は言う。 「公道または公の通路において、その者が通行し車両を駆ることが許されているのを妨げるような、暴力を振るうことを私は禁ずる。 」