[ULPIANUS libro septuagensimo primo ad edictum.
[ウルピアーヌス、告示注解第七十一巻。
] §43.26.8.prQuaesitum est, si Titius me rogauerit, ut re Sempronii utatur, deinde ego Sempronium rogauero, ut concederet, et ille, dum mihi uult praestitum, concesserit.
] 問われた。 もしティティウスが、センプローニウスの物を使用することを私に願い出て、その後に私がセンプローニウスに許諾を願い出て、彼が私に好意を施すことを望みつつ許諾した場合には、どうなるか。
§43.26.8.1Titius a me habet precario et ego cum eo agam interdicto de precario: Sempronius autem non aget cum eo, quia haec uerba 'ab illo precario habes' ostendunt ei demum competere interdictum, a quo quis precario rogauit, non cuius res est.
ティティウスは私からプレカリウムによって得ており、私は彼に対してプレカリウムに関する禁止命令によって訴えを提起することになる。 しかしセンプローニウスは彼を訴えることはない。 なぜなら、「かの者からプレカリウムによって得ている」というこの文言は、誰かがプレカリウムによって願い出た相手の者にのみ禁止命令が属し、その物の所有者に属するのではないことを示しているからである。
an tamen Sempronius mecum, quasi a me rogatus, interdictum habeat? et magis est, ne habeat, quia non habeo precario, cum non mihi, sed alii impetraui.
しかしながら、センプローニウスは私に対して、あたかも私から願い出られたかのように、禁止命令を持ちうるであろうか。 そして、持ちえないとするのがより妥当である。 なぜなら、私は自分自身のためではなく他人のために許可を得たのであるから、プレカリウムによって得ているのではないからである。
mandati tamen actionem potest aduersus me habere, quia me mandante dedit tibi: aut si quis dixerit non mandatu meo, sed magis mihi credentem hoc fecisse, dicendum est in factum dandam actionem et aduersus me.
しかしながら、彼は私に対して委任の訴えを持ちうる。 なぜなら、私が委任したことによって、彼があなたに物を与えたからである。 あるいは、もしある人が、私の委任によってではなく、むしろ私を信頼して彼がこれを行ったのだと言うならば、私に対しても事実に基づき与えられる訴えが与えられるべきであると言うべきである。
§43.26.8.2Quod a Titio precario quis rogauit, id etiam ab herede eius precario habere uidetur: et ita et Sabinus et Celsus scribunt eoque iure utimur.
ある人がティティウスからプレカリウムによって願い出たものは、その相続人からもプレカリウムによって得ているとみなされる。 そしてサビヌスもケルススもそのように書いており、我々はその法を用いている。
ergo et a ceteris successoribus habere quis precario uidetur.
したがって、その他の承継人からも、ある人はプレカリウムによって得ているとみなされる。
idem et Labeo probat et adicit, etiamsi ignoret quis heredem, tamen uideri eum ab herede precario habere.
ラベオーも同じことを承認し、たとえある人が相続人を知らなくとも、それでも相続人からプレカリウムによって得ているとみなされる、と付け加えている。
§43.26.8.3Illud tamen uideamus quale sit, si a me precario rogaueris et ego eam rem alienauero, an precarium duret re ad alium translata.
しかしながら、次のことがどのようなものであるかを見てみよう。 もしあなたが私からプレカリウムによって願い出、私がその物を譲渡した場合に、物が他人に移転したことによってプレカリウムが存続するかどうか。
et magis est, ut, si ille non reuocet, posse interdicere quasi ab illo precario habeas, non quasi a me: et si passus est aliquo tempore a se precario habere, recte interdicet, quasi a se precario habeas.
そして、もし彼が撤回しないならば、あたかも私からではなく、彼からプレカリウムによって得ているかのように、彼が禁止命令を申し立てることができるとするのがより妥当である。 そして、もし彼が、ある期間、自分からプレカリウムによって得ることを容認していたならば、あたかも自分からプレカリウムによって得ているかのように、正当に禁止命令を申し立てるであろう。
§43.26.8.4Eum quoque precario teneri uoluit praetor, qui dolo fecit, ut habere desineret.
告示官は、悪意によって保持を止めるに至った者もまた、プレカリウムによって責任を負うことを望んだ。
illud adnotatur, quod culpam non praestat is qui precario rogauit, sed solum dolum praestat, quamquam is, qui commodatum suscepit, non tantum dolum, sed etiam culpam praestat.
次のことが注目される。 すなわち、プレカリウムによって願い出た者は過失については責任を負わず、悪意についてのみ責任を負うということである。 もっとも、使用貸借を受けた者は、悪意だけでなく過失についても責任を負うのであるが。
nec immerito dolum solum praestat is qui precario rogauit, cum totum ex liberalitate descendat eius qui precario concessit et satis sit, si dolus tantum praestetur.
そして、プレカリウムによって願い出た者が悪意のみについて責任を負うのは不当ではない。 なぜなら、全体がプレカリウムによって許諾した者の好意に由来するのであり、悪意のみについて責任が負われれば十分だからである。
culpam tamen dolo proximam contineri quis merito dixerit.
しかしながら、悪意に極めて近い過失は含まれると、人は正当に言うであろう。
§43.26.8.5Ex hoc interdicto restitui debet in pristinam causam: quod si non fuerit factum, condemnatio in tantum fiet, quanti interfuit actoris ei rem restitui ex eo tempore, ex quo interdictum editum est: ergo et fructus ex die interdicti editi praestabuntur.
この禁止命令に基づき、元の状態に復帰されなければならない。 もしそれがなされなかったならば、禁止命令が発せられた時点から、原告にとってその物が復帰されることにどれだけの利益があったかの額において有罪宣告がなされる。 したがって、果実もまた禁止命令が発せられた日より提供されることになる。
§43.26.8.6Si seruitute usus non fuit is qui precario rogauit ac per hoc amissa sit, uideamus, an interdicto teneatur.
もしプレカリウムによって願い出た者が地役権を行使せず、これによって地役権が消滅した場合、彼が禁止命令によって責任を負うかどうかを見てみよう。
ego arbitror non alias, quam si dolo fecerit.
私は、彼が悪意によってそれを行った場合でなければ責任を負わないと考える。
§43.26.8.7Et generaliter erit dicendum in restitutionem uenire dolum et culpam latam dumtaxat, cetera non uenire.
そして一般に、復帰の対象となるのは悪意と重過失のみであり、その他のものは対象にならないと言うべきである。
plane post interdictum editum oportebit et dolum et culpam et omnem causam uenire: nam ubi moram quis fecit precario, omnem causam debebit constituere.
もっとも、禁止命令が発せられた後は、悪意も過失もすべての事情も対象となることが必要である。 なぜなら、ある人がプレカリウムにおいて履行遅滞に陥った場合、彼はすべての事情を回復しなければならないからである。
§43.26.8.8Interdictum hoc et post annum competere Labeo scribit eoque iure utimur: cum enim nonnumquam in longum tempus precarium concedatur, absurdum est dicere interdictum locum non habere post annum.
ラベオーはこの禁止命令が1年経過した後でも適格性を持つと書いており、我々はその法を用いている。 なぜなら、プレカリウムは時に長期間にわたって許諾されるのであるから、1年後に禁止命令が適用されないと言うのは不条理だからである。
§43.26.8.9Hoc interdicto heres eius qui precario rogauit tenetur quemadmodum ipse, ut, siue habet siue dolo fecit quo minus haberet uel ad se perueniret, teneatur: ex dolo autem defuncti hactenus, quatenus ad eum peruenit.
この禁止命令によって、プレカリウムを願い出た者の相続人は、本人と同様に責任を負う。 すなわち、彼が保持しているか、あるいは保持しないように、もしくは自分のところに届かないように悪意をもって行動した場合には責任を負うのである。 ただし、被相続人の悪意については、それが相続人のところに達した限度においてのみ責任を負う。