Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §43.17.3.pr-43.17.3.11

共同占有や建物利用における令状の適用

7099 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

ウルピアーヌスは、共同占有の場合や、地上権、借家関係、建物の突出部、階上部屋などの具体的な状況における「ウティ・ポッシデーティス」インターディクトゥムの適用可能性を論じ、あわせて賠償見積額の基準を検討している。

[ULPIANUS libro sexagensimo nono ad edictum.
[ウルピアーヌス、告示注解第69巻。
] §43.17.3.prSi duo possideant in solidum, uideamus, quid sit dicendum.
] もし二人が全体を(不分割に)占有している場合、どのように言われるべきか見てみよう。
quod qualiter procedat, tractemus, si quis proponeret possessionem iustam et iniustam.
これがいかにして生じるかを、誰かが正当な占有と不当な占有を想定する場合について論じてみよう。
ego possideo ex iusta causa, tu ui aut clam: si a me possides, superior sum interdicto, si uero non a me, neuter nostrum uincetur: nam et tu possides et ego.
私は正当な原因に基づいて占有し、あなたは暴力によって、または隠れて占有しているとする。 もしあなたが私から占有しているなら、私はインターディクトゥムにおいて優位に立つ。 しかし、もし私からでないなら、私たちのどちらも敗れることはない。 なぜなら、あなたも私も占有しているからである。
§43.17.3.1Hoc interdictum duplex est et hi, quibus competit, et actores et rei sunt.
このインターディクトゥムは双方的であり、これが認められる者は原告でもあり被告でもある。
§43.17.3.2Hoc interdictum sufficit ei, qui aedificare in suo prohibetur: etenim uideris mihi possessionis controuersiam facere, qui prohibes me uti mea possessione.
このインターディクトゥムは、自分の土地の上で建築することを禁じられている者に十分である。 というのも、私が自分の占有物を使用するのを禁じるあなたは、私に対して占有の争いを引き起こしていると見なされるからである。
§43.17.3.3Cum inquilinus dominum aedes reficere uolentem prohiberet, aeque competere interdictum uti possidetis placuit testarique dominum non prohibere inquilinum, ne habitaret, sed ne possideret.
借家人が建物を改修しようとする所有者を妨げた場合にも、同様にインターディクトゥム「ウティ・ポッシデーティス」が認められると解すること、そして所有者は借家人が居住するのを禁じているのではなく、みずから占有するのを禁じているのだと証明することが承認された。
§43.17.3.4Item uideamus, si auctor uicini tui ex fundo tuo uites in suas arbores transduxit, quid iuris sit.
また、もしあなたの隣人の前主が、あなたの土地からブドウの木を自分の木に這わせた場合、どのような法になるか見てみよう。
et ait Pomponius posse te ei denuntiare et uites praecidere, idque et Labeo scribit, aut uti eum debere interdicto uti possidetis de eo loco, quo radices continentur uitium: nam si tibi uim fecerit, quo minus eas uites uel praecidas uel transducas, uim tibi facere uidetur, quo minus possideas: etenim qui colere fundum prohibetur, possidere prohibetur, inquit Pomponius.
そしてポンポニウスは、あなたが彼に通告してブドウの木を切り取ることができると言っており、ラベオーもそう書いている。 あるいは、彼はブドウの根が収まっているその場所に関して、インターディクトゥム「ウティ・ポッシデーティス」を用いるべきである。 なぜなら、もし彼が、あなたがそれらのブドウの木を切り取るか、あるいは引き戻すのを妨げるために、あなたに暴力を加えたなら、彼はあなたが占有するのを妨げるために、あなたに暴力を加えていると見なされるからである。 というのも、土地を耕作するのを禁じられる者は、占有するのを禁じられるのである、とポンポニウスは言う。
§43.17.3.5Item uideamus, si proiectio supra uicini solum non iure haberi dicatur, an interdictum uti possidetis sit utile alteri aduersus alterum.
また、もし隣人の土地の上の突出部が適法に保持されていないと言われる場合、インターディクトゥム「ウティ・ポッシデーティス」が双方の間で有効であるかを見てみよう。
et est apud Cassium relatum utrique esse inutile, quia alter solum possidet, alter cum aedibus superficiem.
そして、カッシウスの中に、双方にとって無益であると報告されている。 なぜなら、一方は土地を占有し、他方は建物とともに地上物を占有しているからである。
§43.17.3.6Labeo quoque scribit: ex aedibus meis in aedes tuas proiectum habeo: interdicis mecum, si eum locum possideamus, qui proiecto tegetur.
ラベオーもまたこう書いている。 私の建物からあなたの建物の上へ、私は突出部を保持している。 もし私たちが、その突出部によって覆われる場所を占有しているなら、あなたは私とインターディクトゥムを争う。
an, quo facilius possim retinere possessionem eius proiectionis, interdico tecum sic 'uti nunc possidetis eas aedes, ex quibus proiectus est'?
あるいは、私がその突出部の占有をより容易に保持できるように、私はあなたとこのようにインターディクトゥムを争うべきであろうか、「現在あなたがたが、そこから突出部が出ているその建物を占有している通りに」と。
§43.17.3.7Sed si supra aedes, quas possideo, cenaculum sit, in quo alius quasi dominus moretur, interdicto uti possidetis me uti posse Labeo ait, non eum qui in cenaculo moretur: semper enim superficiem solo cedere.
しかし、私が占有している建物の上に、別の人があたかも所有者であるかのように住んでいる階上部屋がある場合、ラベオーは、私がインターディクトゥム「ウティ・ポッシデーティス」を用いることができ、その階上部屋に住んでいる者は用いることができないと言う。 なぜなら、地上物は常に土地に従属するからである。
plane si cenaculum ex publico aditum habeat, ait Labeo uideri non ab eo aedes possideri, qui κρύπτας possideret, sed ab eo, cuius aedes supra κρύπτας essent.
明らかに、もしその階上部屋が公道からの出入り口を有しているなら、ラベオーは、地下室(κρύπτας)を占有する者によって建物が占有されているのではなく、地下室の上に建物がある者によって占有されていると見なされる、と言う。
uerum est hoc in eo, qui aditum ex publico habuit: ceterum superficiarii proprio interdicto et actionibus a praetore utetur.
これは公道からの出入り口を有する者において正しい。 しかし、地上権者は、プラエトルから与えられる独自のインターディクトゥムと訴権を用いることになる。
dominus autem soli tam aduersus alium quam aduersus superficiarium potior erit interdicto uti possidetis: sed praetor superficiarium tuebitur secundum legem locationis: et ita Pomponius quoque probat.
しかし、土地の所有者は、他者に対しても地上権者に対しても、インターディクトゥム「ウティ・ポッシデーティス」において優越するであろう。 ただし、プラエトルは賃貸借の法に従って地上権者を保護する。 そしてポンポニウスもまたこれを認めている。
§43.17.3.8Creditores missos in possessionem rei seruandae causa interdicto uti possidetis uti non posse, et merito, quia non possident: idemque et in ceteris omnibus, qui custodiae causa missi sunt in possessionem, dicendum est.
財産保全のために占有への立ち入りを許された債権者たちは、インターディクトゥム「ウティ・ポッシデーティス」を用いることができない。 それは当然のことであり、なぜなら彼らは占有していないからである。 そして、管理のために占有への立ち入りを許された他のすべての者についても、同様のことが言われるべきである。
§43.17.3.9Si uicinus meus in parte in pariete meo tectoria habeat et in parte sua, 'uti possidetis' mihi efficax est ut ea tollere compellatur.
もし私の隣人が、部分的に私の壁に、また部分的に彼自身の壁に漆喰を施している場合、彼にそれを取り除くよう強制するために、私には「ウティ・ポッシデーティス」が有効である。
§43.17.3.10Non uideor ui possidere, qui ab eo, quem scirem ui in possessionem esse, fundum accipiam.
暴力によって占有に入ったことを知っている者から土地を受け取った私は、暴力によって占有しているとは見なされない。
§43.17.3.11In hoc interdicto condemnationis summa refertur ad rei ipsius aestimationem.
このインターディクトゥムにおいて、賠償の額は物自体の評価額に基づく。
'quanti res est' sic accipimus 'quanti uniuscuiusque interest possessionem retinere'.
「物の価値がいくだけであるか」を、私たちは「占有を保持することが各自にとってどれほどの利益があるか」と解釈する。
Seruii autem sententia est existimantis tanti possessionem aestimandam, quanti ipsa res est: sed hoc nequaquam opinandum est: longe enim aliud est rei pretium, aliud possessionis.
しかし、セルウィウスの意見は、占有の評価は物自体の価値と同じ高さになされるべきであると考えるものであった。 しかし、このように考えられては決してならない。 なぜなら、物の価格と占有の価格とは全く異なるからである。

語釈・文法注

  1. §43.17.3.3testarique — 非人称動詞 placuit(承認された、決定された)に、competere と testari の2つの不定詞句が並列に接続して係っている。デポネンス動詞の不定詞 testari の意味上の主語は、直前の dominum である。
  2. §43.17.3.7superficiem solo cedere — 伝聞を表す動詞 ait(ラベオーは言う)に導かれた間接話法の文脈において、理由説明の接続詞 enim(なぜなら)に続く従属節の中であっても、対格不定詞構造(superficiem... cedere)が維持されている。
  3. §43.17.3.11quanti uniuscuiusque interest — 非人称動詞 interest(関心がある、利益がある)は、利害関係者を属格(ここでは uniuscuiusque)で表し、その関心の度合いを価値の属格(ここでは quanti)で表す。文法上の主語は不定詞句 possessionem retinere である。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §43.17.3.pr-43.17.3.11. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:43.17.3.pr-43.17.3.11

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。