[ULPIANUS libro sexagensimo nono ad edictum. ] §43.17.1.prAit praetor: 'Uti eas aedes, quibus de agitur, nec ui nec clam nec precario alter ab altero possidetis, quo minus ita possideatis, uim fieri ueto. de cloacis hoc interdictum non dabo. neque pluris, quam 'quanti res erit: intra annum, quo primum experiundi potestas fuerit, agere permittam'. §43.17.1.1Hoc interdictum de soli possessore scriptum est, quem potiorem praetor in soli possessione habeat, et est prohibitorium ad retinendam possessionem. §43.17.1.2Huius autem interdicti proponendi causa haec fuit, quod separata esse debet possessio a proprietate: fieri etenim potest, ut alter possessor sit, dominus non sit, alter dominus quidem sit, possessor uero non sit: fieri potest, ut et possessor idem et dominus sit. §43.17.1.3Inter litigatores ergo quotiens est proprietatis controuersia, aut conuenit inter litigatores, uter possessor sit, uter petitor, aut non conuenit. si conuenit, absolutum est: ille possessoris commodo, quem conuenit possidere, ille petitoris onere fungetur. sed si inter ipsos contendatur, uter possideat, quia alteruter se magis possidere adfirmat, tunc, si res soli sit, in cuius possessione contenditur, ad hoc interdictum remittentur. §43.17.1.4Est igitur hoc interdictum, quod uolgo uti possidetis appellatur, retinendae possessionis (nam huius rei causa redditur, ne uis fiat ei qui possidet) et consequenter proponitur post interdictum unde ui. illud enim restituit ui amissam possessionem, hoc interdictum tuetur, ne amittatur possessio, denique praetor possidenti uim fieri uetat: et illud quidem interdictum obpugnat possessorem, hoc tuetur. et ut Pedius ait, omnis de possessione controuersia aut eo pertinet, ut, quod non possidemus, nobis restituatur, aut ad hoc, ut retinere nobis liceat quod possidemus. restitutae possessionis ordo aut interdicto expeditur aut per actionem: retinendae itaque possessionis duplex uia est, aut exceptio aut interdictum. exceptio datur ex multis causis ei qui possidet. §43.17.1.5Perpetuo autem hoc interdicto insunt haec: 'quod nec ui nec clam nec precario ab illo possides'. §43.17.1.6Interdictum autem possessorem praedii tuetur, quod est uti possidetis. actio enim numquam ultro possessori datur, quippe sufficit ei quod possideat. §43.17.1.7Hoc interdictum locum habet, siue quis totum fundum possidere se dicat, siue pro certa parte, siue pro indiuiso possideat. §43.17.1.8Hoc interdictum in omnibus etiam possessionibus, quae sunt soli, sine dubio locum habebit, dummodo possideri possit. §43.17.1.9Quod ait praetor in interdicto: 'nec ui nec clam nec precario alter ab altero possidetis', hoc eo pertinet, ut, si quis possidet ui aut clam aut precario, si quidem ab alio, prosit ei possessio, si uero ab adversario suo, non debeat eum propter hoc quod ab eo possidet uincere: has enim possessiones non debere proficere palam est.
[ウルピアーヌス、告示注解第69巻] 法務官は言う。「問題となっているそれらの建物を、あなた方が互いに、暴力によっても、隠密によっても、使用貸借によっても得たのでなく、現に占有している通りに、あなた方がそのように占有することを妨げる暴力がなされることを、私は禁ずる。下水管については、私はこの占有令状を与えない。また、訴訟を提起する機会が最初に生じた時から1年以内に、その物の価値を超えない限度においてのみ、訴えを提起することを許す。」この占有令状は、土地の占有者について規定されたものであり、法務官が土地の占有において誰をより優先すべきであるとみなすかに関するものであって、占有を保持するための禁止命令である。ところで、この占有令状が提示された理由は、占有が所有権から区別されるべきだからであった。なぜなら、ある人は占有者であって所有者ではないということがあり得、別の人は確かに所有者であっても占有者ではないということがあり得、また同一の人が占有者でありかつ所有者であるということもあり得るからである。したがって、訴訟当事者間で所有権の争いがあるときはいつでも、当事者間で誰が占有者であり誰が請求者であるかについて合意があるか、あるいは合意がないかのいずれかである。合意があるならば、問題は解決している。占有することに合意された者が占有者の利益を享受し、他方が請求者の負担を負うことになる。しかし、彼らの間で誰が占有しているかについて争いがあり、双方がそれぞれ自分の方に占有があると主張する場合、そのとき、もし争われている占有の対象が土地であるならば、彼らはこの占有令状に付されることになる。それゆえ、一般に「ウティ・ポッシデーティス」と呼ばれるこの占有令状は、占有を保持するためのものであり(なぜなら、占有している者に対して暴力がなされないようにするためにこれが与えられるからである)、結果として「暴力による駆逐」の占有令状の後に提示される。なぜなら、後者は暴力によって失われた占有を回復するものであるのに対し、この占有令状は占有が失われないように保護するものであり、要するに、法務官は占有している者に対して暴力がなされることを禁じているからである。そして、前者の占有令状は占有者を攻撃するものであるが、本令状は占有者を保護する。また、ペディウスが言うように、占有に関するすべての紛センは、私たちが占有していないものを私たちに回復させること、あるいは私たちが占有しているものを保持することが私たちに許されることのいずれかに帰着する。回復された占有の秩序は、占有令状によるか、あるいは訴訟によって解決される。したがって、占有を保持するための道は二重であり、抗弁か、あるいは占有令状である。抗弁は、多くの理由から、占有している者に与えられる。ところで、この占有令状には、常に次の文言が含まれている。「あなたが彼から、暴力によっても、隠密によっても、使用貸借によっても得たのでなく占有しているもの。」また、「ウティ・ポッシデーティス」である占有令状は、土地の占有者を保護する。なぜなら、占有者に対して自発的に訴訟が与えられることは決してないからであり、彼にとっては占有しているという事実だけで十分だからである。この占有令状は、ある人が土地全体を占有していると主張する場合であれ、特定の持分について占有している場合であれ、あるいは不分割で占有している場合であれ、適用される。この占有令状は、占有が可能である限り、土地に関するすべての占有においても、疑いなく適用される。法務官が占有令状の中で「あなた方が互いに、暴力によっても、隠密によっても、使用貸借によっても得たのでなく占有している通りに」と言っているのは、次のことを意味している。すなわち、もし誰かが暴力、隠密、または使用貸借によって占有している場合、それがもし他人からであるならば、その占有は彼に利益をもたらすが、もし彼自身の相手方からであるならば、彼は相手方から占有しているという事実のために相手方に勝つべきではない。なぜなら、このような占有が利益をもたらすべきではないことは明らかだからである。